PerioSafe speekseltest: parodontitis opsporen voordat het te laat is

PerioSafe speekseltest: parodontitis opsporen voordat het te laat is

Steeds meer tandartspraktijken in Nederland zetten de PerioSafe speekseltest in als diagnostisch hulpmiddel. De test detecteert het enzym aMMP-8 in speeksel en kan daarmee een actief afbraakproces in het tandvlees signaleren, nog voordat er klinisch zichtbare schade is ontstaan.

Wat is aMMP-8?

aMMP-8 (actief matrix-metalloproteinase-8) is een enzym dat vrijkomt wanneer er een actief ontstekingsproces plaatsvindt in het steunweefsel rondom tanden en kiezen. Bij gezond tandvlees is de concentratie van dit enzym laag. Zodra parodontitis zich ontwikkelt, stijgt het aMMP-8-niveau meetbaar. De wetenschappelijke onderbouwing is stevig: er zijn inmiddels meer dan tweehonderd wetenschappelijke publicaties verschenen over de relatie tussen aMMP-8 en parodontitis.

Hoe werkt de test?

De PerioSafe-test is een zogenoemde Point of Care Test (POCT) die direct in de tandartspraktijk wordt uitgevoerd. De procedure is eenvoudig en pijnloos: de patient spoelt gedurende dertig seconden met een vloeistof en spuugt deze in een opvangbekertje. Een teststrookje wordt vervolgens in het speekselmonster geplaatst. Na ongeveer vijf minuten is de uitslag beschikbaar, vergelijkbaar met een zwangerschapstest.

Een positieve uitslag wijst op een verhoogde concentratie aMMP-8 en daarmee op een actief afbraakproces. De tandarts of mondhygienist kan dan gericht vervolgonderzoek inzetten en een behandelplan opstellen.

Waarom is vroegdetectie zo belangrijk?

Parodontitis is een van de meest voorkomende mondaandoeningen in Nederland. Volgens het RIVM heeft ruim een derde van de volwassenen enige vorm van tandvleesproblematiek. Het verraderlijke aan parodontitis is dat de aandoening lange tijd zonder duidelijke symptomen kan verlopen. Wanneer patienten klachten ervaren, zoals tandvleesbloeding, terugwijkend tandvlees of loszittende tanden, is het proces vaak al ver gevorderd.

Door het ontstekingsproces in een vroeg stadium op te sporen, kan de tandarts tijdig ingrijpen. Dit voorkomt niet alleen tandverlies, maar verlaagt ook de kans op complicaties elders in het lichaam. Onderzoek toont aan dat parodontitis verband houdt met hart- en vaatziekten en diabetes.

Vergoeding en beschikbaarheid

De NZa erkent het belang van preventieve mondzorg en stimuleert het gebruik van diagnostische hulpmiddelen zoals de PerioSafe-test. De test kan als onderdeel van een periodieke controle worden aangeboden. Patienten doen er goed aan om bij hun tandarts te informeren of de praktijk de speekseltest aanbiedt en wat de eventuele kosten zijn.

De PerioSafe-test wordt in Nederland gedistribueerd door Dentognostics en is beschikbaar bij een groeiend aantal tandartspraktijken door het hele land.