Zwanger en naar de Tandarts: Wat Mag Wel en Niet?

Mag je naar de tandarts als je zwanger bent?

Ja, en het is zelfs aanbevolen. Tijdens de zwangerschap heb je juist een groter risico op tandproblemen door hormonale veranderingen. De KNMT (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde) adviseert om je reguliere controles gewoon door te laten gaan en je tandarts zo vroeg mogelijk te informeren over je zwangerschap.

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen met onbehandelde parodontitis twee tot zeven keer meer kans hebben op een premature bevalling of een baby met een laag geboortegewicht. Juist daarom is tandartsbezoek tijdens de zwangerschap belangrijk.

Het beste moment per trimester

Eerste trimester (week 1–12)

Meld je zwangerschap bij je tandarts. Routinecontroles en gebitsreiniging kunnen gewoon doorgaan. Vermijd bij voorkeur niet-urgente behandelingen: in dit trimester vindt de belangrijkste orgaanontwikkeling van je baby plaats.

Tweede trimester (week 13–26)

Dit is het ideale moment voor tandartsbehandelingen. Je bent voorbij de kwetsbare eerste weken en je buik is nog niet zo groot dat lang achterover liggen oncomfortabel wordt. Plan vullingen, wortelkanaalbehandelingen of andere noodzakelijke ingrepen bij voorkeur in deze periode.

Derde trimester (week 27–40)

Controles en reiniging blijven veilig. Langdurig op je rug liggen kan oncomfortabel zijn door druk op de onderste holle ader. Je tandarts kan de stoel iets anders instellen. Niet-urgente behandelingen stel je het beste uit tot na de bevalling.

Welke behandelingen zijn veilig?

Verdoving: ja, met aanpassing

Plaatselijke verdoving is veilig tijdens de zwangerschap. De hoeveelheid verdovingsmiddel die via de placenta bij je baby terechtkomt is minimaal en onschadelijk. Wel beperkt je tandarts het aantal carpules (meestal maximaal 3) en wordt bij voorkeur een verdoving zonder adrenaline (felypressine) gebruikt.

Röntgenfoto’s: ja, met loodschort

Een kleine röntgenfoto (bitewing) bij de tandarts geeft slechts 4 microSievert straling — dat is meer dan 100 keer lager dan een röntgenfoto van een gebroken bot. De straling bereikt je baby niet. Je tandarts legt wel altijd een loodschort over je buik als extra voorzorgsmaatregel. Wordt de foto alleen voor controle gemaakt en is er geen acute klacht? Dan kan het ook wachten tot na de bevalling.

Tanden bleken: nee

Bleken wordt afgeraden tijdens de zwangerschap. Er is onvoldoende onderzoek naar de effecten van bleekgel (waterstofperoxide) op de ongeboren baby. Wacht hiermee tot na de zwangerschap en borstvoedingsperiode.

Overige behandelingen

Behandeling	Veilig?
Gebitscontrole	Ja
Gebitsreiniging	Ja, zelfs extra aanbevolen
Vullingen	Ja (bij voorkeur 2e trimester)
Wortelkanaalbehandeling	Ja (bij voorkeur 2e trimester)
Trekken van een kies	Ja, bij noodzaak
Cosmetische ingrepen	Uitstellen tot na bevalling

Zwangerschapsgingivitis: wat is het?

Tot 75% van de zwangere vrouwen krijgt last van zwangerschapsgingivitis. Door hormonale veranderingen (vooral stijging van progesteron en oestrogeen) neemt de bloedtoevoer naar het tandvlees toe. Je tandvlees wordt gevoeliger, zwelt op en kan sneller bloeden bij het poetsen.

Zwangerschapsgingivitis ontstaat meestal aan het einde van het eerste trimester of rond de achtste maand. Na de bevalling verdwijnen de klachten doorgaans vanzelf, mits je een goede mondhygiëne aanhoudt.

Let op: onbehandelde gingivitis kan zich ontwikkelen tot parodontitis. Uit onderzoek bleek dat slechts 2% van de vrouwen die vóór de 28e week behandeld werden een te vroeg geboren kind kreeg, tegenover 10% bij onbehandelde vrouwen.

7 tips voor mondhygiëne tijdens je zwangerschap

Poets twee keer per dag met fluoride tandpasta (minimaal 1450 ppm).
Gebruik dagelijks ragers of floss om bacteriehophoping tussen je tanden te voorkomen.
Spoel met een alcoholvrije mondspoeling als je tandvlees extra gevoelig is.
Last van ochtendmisselijkheid? Spoel je mond na het overgeven met water of een baking soda-oplossing (theelepel baking soda op een glas water). Wacht 30 minuten met poetsen om je verzwakte glazuur te beschermen.
Beperk je eetmomenten tot maximaal 7 per dag. Elke keer dat je eet, krijgen bacteriën brandstof om zuur te produceren.
Plan een extra gebitsreiniging halverwege je zwangerschap. Je tandarts of mondhygiënist kan vroege problemen op tijd signaleren.
Eet calciumrijk (zuivel, groene groenten) voor behoud van sterk glazuur.

Veelgestelde vragen

Is een verdoving bij de tandarts schadelijk voor mijn baby?

Nee. Plaatselijke verdoving bij de tandarts is veilig tijdens de zwangerschap. De hoeveelheid die de placenta bereikt is minimaal. Je tandarts past het type verdoving aan en beperkt de dosering.

Kan ik een röntgenfoto laten maken tijdens mijn zwangerschap?

Ja. Tandartsenfoto’s geven een zeer lage dosis straling die je baby niet bereikt. Je draagt als voorzorg een loodschort. Bij niet-urgente situaties kan de foto ook na de bevalling gemaakt worden.

Wanneer moet ik direct naar de tandarts tijdens mijn zwangerschap?

Bij hevige kiespijn, een abces (zwelling met pus), aanhoudend bloedend tandvlees of een afgebroken tand. Uitstel kan leiden tot infecties die schadelijker zijn dan de behandeling zelf.

Vergoedt mijn zorgverzekering tandartsbezoek tijdens de zwangerschap?

Tandartsbezoek tijdens de zwangerschap valt onder je reguliere tandartsverzekering. Er is geen speciale vergoeding voor zwangeren. Controles worden vergoed als je aanvullend verzekerd bent voor tandartskosten.