Tandenpoetsen: techniek, tandpasta en hulpmiddelen

De basis in één overzicht

Goed tandenpoetsen is geen wedstrijd in kracht of schuim. Het doel is tandplak dagelijks zorgvuldig te verwijderen en fluoride op alle bereikbare tandoppervlakken te brengen. Het landelijke Advies Cariëspreventie uit 2025 adviseert vanaf het eerste tandje tweemaal per dag poetsen. Voor de meeste volwassenen is tweemaal daags met fluoridetandpasta eveneens een praktisch uitgangspunt. Vaker poetsen kan soms passend zijn, maar alleen na een persoonlijke instructie: vaker en te krachtig poetsen kan juist bijdragen aan blootliggende of slijtende worteloppervlakken.

Een systematische poetsroutine

Verdeel de mond in kleine zones en gebruik steeds dezelfde route. Zo vergeet u minder snel de binnenkant van de ondertanden of de achterzijde van de laatste kiezen.

1. Begin bijvoorbeeld rechtsboven en werk tand voor tand naar links.
2. Reinig de buitenkant, binnenkant en kauwvlakken in een vaste volgorde.
3. Plaats de borstel voorzichtig bij de overgang van tand naar tandvlees. Houd bij een handborstel de haren licht schuin en maak kleine bewegingen; laat bij een elektrische borstel de kop rustig per tand werken volgens de gebruiksaanwijzing.
4. Gebruik lichte druk. Uitstaande borstelharen, pijnlijke groeven bij de tandvleesrand of snel terugtrekkend tandvlees zijn redenen om druk en techniek te laten beoordelen.
5. Controleer met uw tong of een spiegel welke plekken u vaak overslaat. Een plakverklikker kan tijdens een instructie zichtbaar maken waar biofilm achterblijft.

Twee minuten helpt als geheugensteun, maar de klok bewijst niet dat elk vlak schoon is. Een vaste route, passende kop en voldoende bereik zijn belangrijker dan gedachteloos langer schrobben. Een mondspoeling vervangt mechanische reiniging niet. Gebruik een therapeutische spoeling, gel of hooggedoseerd fluorideproduct alleen wanneer een mondzorgverlener dat adviseert.

Controleer het resultaat niet alleen op een fris gevoel. Een gladde voorkant kan samengaan met plak achter ondertanden, rond vullingsranden of bij de laatste kiezen. Zachte plak kunt u met betere thuiszorg aanpakken; verkalkt tandsteen laat zich niet veilig wegpoetsen. Probeer dat niet zelf met scherpe instrumenten te verwijderen, maar laat beoordelen of professionele reiniging nodig is.

Handtandenborstel of elektrisch?

Beide kunnen goed werken. Een elektrische borstel kan het uitvoeren van kleine bewegingen makkelijker maken en een druksensor of timer kan ondersteunen. Een handborstel is goedkoop, stil en eenvoudig mee te nemen. Het resultaat hangt mede af van bereik, techniek, kopgrootte, druk en dagelijks gebruik. Elektrisch is dus niet automatisch voor iedereen beter.

Kies een kleine kop waarmee u achter de laatste kiezen komt en haren die het tandvlees niet beschadigen. Een dikke handgreep of aangepaste grip kan helpen bij artrose, tremor of beperkte handfunctie. Vervang borstel of kop wanneer haren uitstaan, vervormen of niet meer goed reinigen; de conditie is zinvoller dan één universele kalendertermijn. Delen van een borstel is onhygiënisch. Na een gewone verkoudheid is automatisch weggooien niet nodig, tenzij het materiaal beschadigd of vervuild is.

Welke tandpasta past?

Fluoride versterkt de bescherming tegen cariës. Kijk op de verpakking naar leeftijd, fluorideconcentratie en gebruiksaanwijzing. ‘Natuurlijk’, veel schuim of een sterke smaak zegt niets over de cariëspreventieve werking. Whitening- en houtskoolproducten vervangen fluoridetandpasta niet; bespreek een schurend product bij gevoelige tandhalzen, erosie of slijtage.

De oude regel om bij nul- en éénjarigen eenmaal per dag te poetsen is achterhaald. Laat een jong kind tandpasta niet eten en bewaar de tube buiten bereik. Over naspoelen geeft het vernieuwde advies bewust geen simpel ja of nee: alleen uitspugen is mogelijk, maar een klein slokje water met de tandpasta mengen en daarmee ongeveer een minuut naspoelen is ook beschreven. Volg het productetiket en persoonlijk advies; maak van ‘nooit spoelen’ geen universele wet. Tandpastatabletten zijn niet zonder meer gelijkwaardig, omdat voor alle producten nog onvoldoende effectiviteitsbewijs bestaat.

Tussen tanden en kiezen reinigen

Een borstel bereikt niet elke tussenruimte. Welke aanvullende reiniging nodig is, verschilt per gebit. Ragers passen vaak bij open ruimten, teruggetrokken tandvlees, bruggen of implantaten; een tandenstoker kan in een geschikte driehoekige ruimte passen; floss kan bruikbaar zijn bij nauwe contactpunten. Iedereen verplicht laten flossen is geen persoonlijk advies.

Een rager hoort met lichte weerstand door de ruimte te gaan zonder geweld. Een te kleine maat reinigt onvoldoende en een te grote kan pijn of beschadiging veroorzaken. Bij verschillende ruimten kunnen meerdere maten nodig zijn. Laat tandarts, mondhygiënist of preventieassistent maat, insteekrichting en frequentie voordoen. Stop niet definitief omdat het in het begin bloedt, maar forceer ook niet. Terugkerende bloeding vraagt om beoordeling van ontsteking én techniek.

Bloedend tandvlees: niet negeren

Gezond tandvlees bloedt doorgaans niet bij zorgvuldig reinigen. Rood, gezwollen of bloedend tandvlees kan passen bij gingivitis door achtergebleven plaque. Blijf de tandvleesrand voorzichtig schoonhouden en plan beoordeling als bloeding terugkomt of niet afneemt. Stoppen met poetsen laat plaque juist liggen.

Bloeding kan ook samenhangen met een verkeerd hulpmiddel, medicatie, zwangerschap of een verder gevorderde tandvleesontsteking. Een vieze smaak, slechte adem, losse tanden, terugtrekkend tandvlees of pus zijn extra redenen voor een afspraak. Een professionele gebitsreiniging verwijdert tandsteen en afzettingen, maar vervangt dagelijkse thuiszorg niet. Lees ook de gids over bloedend tandvlees en het verschil tussen tandarts en mondhygiënist.

Eetmomenten, zuur en het avondmoment

Het basisadvies noemt minimaal twee uur rust tussen eet- en drinkmomenten. Voor kinderen geldt maximaal vijf momenten per dag tot en met vier jaar en maximaal zeven vanaf vijf jaar. Na het laatste poetsmoment is alleen water het uitgangspunt. Dat beperkt het aantal zuuraanvallen; ‘suikervrij’ betekent niet automatisch zuurvrij.

Zure dranken, citrus, sportdrank en maagzuur kunnen erosie beïnvloeden. Er bestaat geen veilige universele online regel dat iedereen altijd exact dertig minuten moet wachten met poetsen. Kijk naar het totale patroon en vraag advies bij erosie. Bij reflux, vaak braken of een eetstoornis horen tandarts, huisarts en eventueel diëtist samen naar oorzaak en bescherming te kijken. Spoel niet op eigen initiatief met agressieve huishoudmiddelen.

Beugel, implantaat, brug of prothese

Een vaste beugel maakt randjes rond brackets en onder de draad moeilijker bereikbaar. Een kleine borstelkop, rager of single-tuftborstel kan nodig zijn; laat de maat en route tonen. Bij een uitneembare beugel reinigt u zowel gebit als apparaat volgens instructie en bewaart u het apparaat passend.

Rond implantaten en onder brugdelen kan plaque ontsteking veroorzaken zonder dat het implantaat zelf cariës krijgt. Vraag welk hulpmiddel onder de constructie past en volg periodieke nazorg. Bloeding, pus, zwelling, pijn of een veranderde pasvorm moet worden beoordeeld. Een volledige of gedeeltelijke prothese vraagt een eigen reinigingsroutine én reiniging van slijmvlies en eventuele resterende tanden; tandpasta kan voor sommige prothesematerialen te schurend zijn, dus volg het onderhoudsadvies.

Droge mond en beperkte handfunctie

Een droge mond door medicatie, ziekte of bestraling verhoogt vaak het risico op cariës en klachten. Meer water drinken kan prettig zijn, maar lost een lage speekselproductie niet altijd op. Bespreek oorzaak, fluoride, eet- en drinkpatroon en eventueel speekselondersteunende middelen. Stop voorgeschreven medicatie nooit zelf.

Bij beperkte motoriek kunnen een elektrische borstel, verdikte greep, andere werkhouding of hulp van een verzorger veel verschil maken. Maak de taak kleiner: werk per zone, gebruik goed licht en leg hulpmiddelen in een vaste volgorde klaar. Voor kinderen blijft napoetsen door een ouder of verzorger tot en met twaalf jaar het basisadvies; bij een beperking kan hulp langer nodig zijn.

Veelgemaakte poetsfouten

• Alleen de zichtbare voorkant poetsen en de binnenkant overslaan.
• Hard heen en weer schrobben aan de tandvleesrand.
• Een te grote kop gebruiken voor de achterste kiezen.
• De versleten kop maandenlang blijven gebruiken.
• Mondspoeling zien als vervanging voor borstel en tussenruimtehulpmiddel.
• Stoppen met reinigen zodra het tandvlees bloedt.
• Zelf een ragermaat forceren zonder instructie.
• Het avondpoetsen laten volgen door melk, sap, thee met suiker of snacks.
• Voor ieder gezinslid dezelfde techniek of tandpasta aannemen.
• Vertrouwen op een timer zonder te controleren welke vlakken schoon zijn.

Preventiebegeleiding en kosten in 2026

Tijdens een instructie kan een zorgverlener zichtbaar maken waar plaque achterblijft, het passende hulpmiddel kiezen en bij een vervolg controleren of het lukt. De NZa stelt maximumtarieven vast. M01 (instructie mondhygiëne) en M02 (evaluatie) kosten in 2026 maximaal €16,82 per vijf minuten werkelijke directe behandeltijd. Bij een periodieke controle C002 is maximaal vijf minuten preventieve voorlichting inbegrepen; M01 kan daarnaast alleen worden gedeclareerd wanneer de instructie langer dan vijf minuten duurt. Vraag vooraf hoeveel tijd is gepland en welke codes worden verwacht. Bekijk de actuele pagina’s over mondhygiënistkosten, gebitsreiniging en controle.

Wanneer een afspraak maken?

Plan een gewone afspraak bij aanhoudende bloeding, gevoeligheid, een droge mond, terugtrekkend tandvlees, losse tanden, zichtbare witte of donkere plekken, een kapotte borstelroute door pijn of wanneer zelfzorg ondanks oefenen niet lukt. Een mondhygiënist kan vooral helpen met plaque, tandvlees en praktische instructie; een tandarts beoordeelt ook pijn, gaatjes, breuken en andere afwijkingen. Lees wanneer een mondhygiënist passend is of zoek een praktijk.

Neem dezelfde dag contact op bij een snel toenemende zwelling, koorts met mondklachten, pus, een tandtrauma of hevige pijn. Problemen met slikken of ademen zijn spoed: volg de spoedroute en bel bij levensgevaar 112.

Twaalf vragen voor persoonlijk advies

1. Welke plekken sla ik zichtbaar over?
2. Is mijn borstelkop klein genoeg voor de laatste kiezen?
3. Gebruik ik te veel druk?
4. Past handmatig of elektrisch beter bij mijn motoriek?
5. Welke fluorideconcentratie past bij mijn leeftijd en risico?
6. Welke rager-, stoker- of flossmaat past per ruimte?
7. Waardoor bloedt mijn tandvlees en wanneer evalueren we dit?
8. Moet mijn routine veranderen bij een beugel, brug of implantaat?
9. Speelt een droge mond of medicatie mee?
10. Hoe plan ik eten, drinken en avondpoetsen?
11. Welke preventiecodes en behandeltijd verwacht u?
12. Wanneer moet ik eerder terugkomen?

Beslismatrix: welk poetsprobleem los je eigenlijk op?

Meer minuten, harder drukken of een duurder apparaat zijn geen doelen op zichzelf. Begin bij het patroon dat niet goed wordt beheerst.

Poetsnulmeting: maak het probleem zichtbaar

Een zin als ‘ik poets goed’ is moeilijk te evalueren. Leg vóór een nieuwe routine vast:

1. welke borstel, kop, tandpasta en tussenruimtehulpmiddelen worden gebruikt;
2. wanneer, hoe vaak en in welke vaste volgorde wordt gereinigd;
3. welke vlakken zichtbaar plaque houden, eventueel met plakverklikker tijdens instructie;
4. waar tandvlees bloedt, gevoelig is of terugtrekt;
5. waar cariës, demineralisatie, wortelblootstelling of slijtage speelt;
6. welke constructies, laatste kiezen of binnenvlakken moeilijk bereikbaar zijn;
7. of droge mond, medicatie, motoriek, zicht, cognitie, kokhalzen of pijn uitvoering hindert;
8. wie helpt en wanneer het resultaat opnieuw wordt bekeken.

Maak geen openbare voor-en-nafoto met herkenbare medische gegevens. Een beveiligde praktijkregistratie of eigen zonekaart zonder onnodige persoonsgegevens is voldoende om gedrag te volgen.

Zevendaags uitvoerbaarheidslogboek

Test een nieuwe routine een week en noteer per ochtend/avond alleen wat nodig is:

Het logboek is geen medische score. Het laat zien of het advies technisch en praktisch haalbaar is. Drie gemiste avonden vragen misschien een betere herinnering of taakverdeling; steeds dezelfde vuile binnenkant vraagt eerder om houding, kop of route. Bloed dat toeneemt, pijn of zwelling vraagt beoordeling en niet alleen meer discipline.

Handborstel: techniekcontrole in vijf punten

Gebruik een kleine, passende kop en lichte druk. Plaats de haren zo dat de overgang tussen tand en tandvlees wordt bereikt, maak gecontroleerde kleine bewegingen en werk tand voor tand langs buiten-, binnen- en kauwvlakken. Zet bij de binnenkant van voortanden de kop zo nodig rechterop. Controleer achter de laatste kiezen en langs restauratieranden.

Laat techniek beoordelen wanneer haren snel uitwaaieren, de hals wit knijpt van grip, tandhalzen groeven krijgen, tandvlees terugtrekt of poetsen pijn doet. Een zachte borstel compenseert een schurende beweging of sterke tandpasta niet automatisch.

Elektrisch poetsen: laat de kop het werk doen

Volg het bewegingsprincipe van het eigen apparaat. Bij veel roterend-oscillerende koppen plaats je de kop rustig per tand; bij sonische langwerpige koppen volg je de fabrikant en professionele instructie. Druk niet alsof het een handborstel is. Timer en druksensor ondersteunen gedrag, maar bewijzen geen bereik of plakverwijdering.

Controleer acculading, intacte kop en een handgreep die je stabiel kunt vasthouden. Een app of zone-indicator kan motiveren, maar slaat medische gegevens mogelijk extern op; beoordeel privacyinstellingen en maak het apparaat niet noodzakelijk voor een routine die ook zonder telefoon uitvoerbaar moet blijven.

Druk, slijtage en gevoeligheid uit elkaar houden

Gevoelige tandhalzen kunnen samenhangen met blootliggend dentine, cariës, slijtage, erosie, breuk, restauratierand of tandvleesproblemen. Minder hard poetsen kan passend zijn, maar is geen diagnose. Leg vast wanneer koud, zoet, aanraking of poetsen de klacht oproept en of zij kort of aanhoudend is.

Bij zichtbare groeven, scherpe randen, spontane pijn, nachtelijke pijn of klachten die toenemen, laat je de oorzaak onderzoeken. Smeer geen agressief huishoudmiddel op de tand en blijf een pijnlijke plek niet hard testen.

Fluoridepaspoort per persoon

Noteer leeftijd, productnaam, fluorideconcentratie in ppm, hoeveelheid, frequentie, slikvaardigheid, cariësactiviteit, droge mond en professioneel aanvullend advies. Voor het basisadvies geldt:

• vanaf het eerste tandje tweemaal daags poetsen;
• tot en met vier jaar 0,5–1 cm peutertandpasta met 500–750 ppm, afhankelijk van het aantal tanden;
• vanaf vijf jaar ongeveer 1 cm junior- of volwassenentandpasta met 1.000–1.500 ppm;
• ouder/verzorger poetst na tot en met twaalf jaar;
• extra fluoride volgt uit individuele indicatie en begeleiding.

Een tandpasta met 5.000 ppm fluoride is geen algemene supermarktupgrade. Bij medicatiegeassocieerde hyposialie adviseert KIMO een individueel beleid op basis van resterende speekselsecretie, mondhygiëne en voorkeur; professionele beoordeling en voorschrift zijn nodig.

Naspoelen, smaak en schuim: houd de nuance

Het Advies Cariëspreventie 2025 geeft geen universeel ja of nee voor naspoelen. Alleen uitspugen kan, en ook een klein slokje water mengen en ongeveer een minuut naspoelen is beschreven. Volg etiket en persoonlijk advies. Maak een socialmediakreet als ‘nooit water’ niet belangrijker dan tweemaal daags zorgvuldig poetsen met passende fluoride.

Sterke smaak of schuimmiddel kan uitvoering hinderen. Kies een verdraagbaar product met passende fluorideconcentratie en controleer claims op de verpakking. ‘Natuurlijk’, houtskool, whitening of tablet zegt niet dat cariësbescherming gelijkwaardig is. Bij slijmvliesreactie, allergieverdenking of slikproblemen laat je productkeuze beoordelen.

Kindroute per ontwikkelfase

Eerste tandje tot vier jaar

Een verzorger voert de reiniging uit, gebruikt de juiste hoeveelheid peutertandpasta en bewaart de tube buiten bereik. Maak het moment kort, voorspelbaar en veilig; forceer niet met een scherpe houding. Vraag hulp als mond openen, slikken, kokhalzen, pijn of gedrag de verzorging onmogelijk maakt.

Vanaf vijf jaar

Stap over op junior- of volwassenentandpasta met 1.000–1.500 ppm fluoride. Laat het kind oefenen, maar de ouder controleert en poetst na tot en met twaalf jaar. Doorbrekende kiezen achterin vragen extra zicht en bereik.

Tiener

Maak taakverdeling expliciet bij beugel, sport, laat slapen en veel tussendoortjes. Bespreek privacy en autonomie zonder controle volledig los te laten als cariës of gingivitis actief blijft. Gebruik concrete zones en een evaluatiedatum, geen schuldtaal.

Tussenruimtekaart: maat per ruimte

Teken in een eenvoudige gebitskaart waar floss, stoker, rager of een speciaal brug-/implantaatmiddel past. Noteer ragermaat en insteekrichting per zone. Een hulpmiddel moet reiniging geven zonder onnodig geweld; weerstand, vorm en weefsel bepalen de maat.

Bloed bij starten kan door ontstoken tandvlees komen, maar toenemende pijn, trauma of een vastlopende rager vraagt techniekcontrole. Hergebruik en reiniging volgen product- en praktijkadvies; een verbogen, rafelig of vervuild hulpmiddel vervang je. Deel tussenruimtehulpmiddelen niet.

Bloedingsregister en herbeoordeling

Noteer locatie, frequentie, spontane versus door reiniging uitgelokte bloeding, zwelling, pus, geur/smaak, mobiliteit, zwangerschap en relevante medicatie. Doel is niet om bloeding thuis te diagnosticeren, maar om te zien of zorgvuldige reiniging en professionele behandeling effect hebben.

Pus, snel toenemende zwelling, koorts, losse tanden of slik-/ademproblemen verdienen snelle beoordeling. Bloedverdunners stop je nooit zelf wegens tandvleesbloeding; geef medicatie door en laat oorzaak plus veiligheid beoordelen.

Erosie- en eetmomentenroute

Tel eet- en drinkmomenten in plaats van alleen suikergrammen. Het basisadvies noemt minimaal twee uur rust tussen momenten, maximaal vijf momenten tot en met vier jaar en maximaal zeven vanaf vijf jaar. Na het avondpoetsen is alleen water het uitgangspunt.

Bij zuur, reflux, braken of eetproblematiek is ‘wacht exact dertig minuten’ te simpel. Leg type, frequentie, vasthouden in de mond en tijdstip vast en bespreek oorzaak met tandarts en waar nodig huisarts of diëtist. Mondzorgadvies mag behandeling van een eetstoornis of reflux niet vervangen.

Constructiekaart voor beugel, brug, implantaat en prothese

Verdeel elke voorziening in kritieke zones: bracket-rand, onder draad, brugtussendeel, implantaatrand, protheseklem, slijmvlies en resterende tanden. Wijs per zone borstelkop, single-tuft, rager of ander hulpmiddel toe en controleer of het zonder beschadiging past.

Een implantaat krijgt geen cariës, maar omliggend weefsel kan ontsteken. Bloeding, pus, zwelling, pijn, botverlies of veranderde constructie vraagt professionele beoordeling en nazorg. Een prothese reinig je volgens materiaaladvies; gewone tandpasta kan voor bepaalde prothesen te schurend zijn.

Droge-mondroute zonder zelfmedicatie

Maak onderscheid tussen het gevoel van droge mond en gemeten lage speekselvloed. Leg medicatie, ziekte, hoofd-halsbehandeling, drink-/nachtklachten, slikken, spreken, slijmvlies en snelle cariës vast. Water kan comfort geven, maar herstelt speekselfunctie niet automatisch.

Stop of verlaag medicatie niet zelf. Tandarts, voorschrijver en apotheker kunnen risico, alternatieven en veilig fluoride-/speekselbeleid afstemmen. Zure snoepjes of drank om speeksel te stimuleren kunnen cariës en erosie verergeren; kies alleen een passend professioneel advies.

Hulp bij motoriek, zicht of cognitie

Test gripverdikker, elektrische borstel, andere hoek, groter licht, spiegel, zittende houding of ondersteuning door een verzorger. Verdeel de mond in vaste zones en leg hulpmiddelen in gebruiksvolgorde klaar. Bij dementie of verstandelijke beperking helpt voorspelbaarheid, toestemming per stap en een vertrouwde begeleider.

Leg vast wie uitvoert, wie controleert, welke signalen worden gemeld en wanneer professionele ondersteuning volgt. Een timer lost onvoldoende begrip, pijn of onveilige slikvaardigheid niet op.

Meetbare evaluatie in plaats van ‘beter poetsen’

Kies maximaal drie doelen, bijvoorbeeld:

• binnenkant onderfront dagelijks bereikt volgens zonekaart;
• passende rager vier afgesproken ruimten zonder forceren;
• avondroutine zes van zeven dagen uitgevoerd door ouder en kind;
• bloeding op gemarkeerde plekken neemt bij herbeoordeling af;
• geen nieuwe actieve cariëslaesie binnen het professioneel gekozen controlevenster.

Een mislukte evaluatie is informatie. Pas hulpmiddel, houding, tijdstip, begeleiding of zorgfrequentie aan in plaats van alleen dezelfde instructie harder te herhalen.

Kosten- en uitvoerdersregister

Leg vast wie de nulmeting, instructie, evaluatie en eventuele reiniging uitvoert. M01 en M02 worden per vijf minuten directe behandeltijd gedeclareerd binnen de 2026-regels; C002 bevat maximaal vijf minuten preventieve voorlichting. Vraag vooraf naar geplande tijd, codes, vergoeding en eigen bedrag. Professionele reiniging en instructie zijn verschillende doelen en dagelijkse thuiszorg blijft nodig.

Veiligheidsnet voor poetsklachten

Plan gewone beoordeling bij aanhoudende bloeding, droge mond, gevoelige of terugtrekkende tandhalzen, steeds overslaande zones, witte/donkere plekken, losse voorzieningen of zelfzorg die niet uitvoerbaar is. Bel dezelfde dag bij snel toenemende zwelling, koorts met mondklachten, pus, ernstig trauma of onbeheersbare pijn. Bel 112 bij ernstige benauwdheid of bedreigde ademweg.

Twintig controles voor een persoonlijk poetsplan

1. Leeftijd en ontwikkelfase zijn bekend.
2. Borstel, kop, grip en conditie passen.
3. Buiten-, binnen-, kauwvlakken en laatste kiezen hebben een vaste route.
4. Druk en beweging beschadigen weefsel niet onnodig.
5. Product en fluorideconcentratie zijn vastgelegd.
6. Hoeveelheid tandpasta past bij leeftijd.
7. Naspoeladvies is niet onnodig absoluut.
8. Tussenruimtehulpmiddel en maat zijn per zone bepaald.
9. Bloedend tandvlees krijgt oorzaak- en techniekbeoordeling.
10. Cariësactiviteit krijgt meer dan alleen een timeradvies.
11. Eet-/drinkmomenten en avondroutine zijn uitvoerbaar.
12. Erosie, reflux of braken krijgt oorzaakszorg.
13. Beugel, brug, implantaat of prothese heeft een zonekaart.
14. Droge mond krijgt speeksel- en professioneel fluoridebeleid.
15. Medicatie wordt niet zelfstandig gestopt.
16. Motoriek, zicht, cognitie en hulp zijn meegenomen.
17. Kinderen worden tot en met twaalf jaar nagepoetst.
18. Maximaal drie doelen hebben een evaluatiedatum.
19. Codes, tijd, uitvoerder en eigen bedrag zijn duidelijk.
20. Alarmsignalen en buiten-urenroute zijn bekend.