Tekort aan tandartsassistenten houdt aan: mbo-opleidingen draaien op volle toeren

Groot tekort aan tandartsassistenten in Nederland

Het tekort aan tandartsassistenten is in 2026 een van de grootste knelpunten in de Nederlandse mondzorg. Tandartspraktijken door het hele land hebben moeite om gekwalificeerde assistenten te vinden, wat leidt tot langere wachttijden voor patiënten en een hogere werkdruk voor bestaand personeel.

Meer mbo-studenten, maar niet overal genoeg stageplekken

Het aantal studenten dat de mbo-opleiding Tandartsassistent volgt via de beroepsopleidende leerweg (BOL) groeit gestaag. Toch is dat niet in elke regio voldoende. Volgens de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) zijn er regionale verschillen in de beschikbaarheid van stageplekken. In Groningen is er bijvoorbeeld een tekort aan stageplaatsen, terwijl in Zeeland juist te weinig studenten de opleiding volgen.

De opleiding duurt drie jaar op mbo-niveau 4 en wordt aangeboden door 24 onderwijsinstellingen verspreid over Nederland. Naast de reguliere mbo-route kiezen steeds meer zij-instromers voor een verkort traject via particuliere opleidingsinstituten zoals de Dutch Dental Academy.

Werkdruk en parttime werken

Het personeelstekort raakt niet alleen de patiënt, maar ook de assistenten zelf. Door de hoge werkdruk kiest een aanzienlijk deel van de tandartsassistenten ervoor om parttime te werken. Het werk is fysiek belastend: lang staan, repetitieve handelingen en een gespannen werkhouding leiden bij sommigen tot klachten aan nek, schouders en rug. Het ziekteverzuim in de mondzorg ligt hoger dan in veel andere sectoren.

Om het verzuim terug te dringen is een speciaal brancheloket ingericht. Ontzorgmanagers van ArboNed werken uitsluitend voor mondzorgpraktijken en bieden begeleiding bij re-integratie en preventie van uitval.

Salarissen stijgen door schaarste

De krapte op de arbeidsmarkt heeft een direct effect op de salarissen. Het gemiddelde brutomaandloon van een tandartsassistent is de afgelopen jaren gestegen, mede door de wet van vraag en aanbod. Praktijken bieden steeds vaker secundaire arbeidsvoorwaarden aan, zoals opleidingsbudget, flexibele werktijden en een dertiende maand, om personeel te werven en te behouden.

Vooruitzichten

De verwachting is dat het tekort aan tandartsassistenten de komende jaren aanhoudt. Het Capaciteitsorgaan adviseerde eerder al om de instroom in tandheelkundeopleidingen te verhogen, maar ook de ondersteuning eromheen — waaronder voldoende assistenten — moet meegroeien. Praktijken die op zoek zijn naar een tandartsassistent kunnen vacatures plaatsen via de KNMT-vacaturebank.