RIVM publiceert eerste klinische data mondgezondheid: zeven nieuwe indicatoren in 2026

Monitor Mondgezondheid groeit naar compleet beeld

Het RIVM werkt sinds 2023 aan de Monitor Mondgezondheid, een grootschalig project om de staat van het Nederlandse gebit systematisch in kaart te brengen. Na een eerste rapportage met tien van de zeventien indicatoren worden in 2026 zeven nieuwe indicatoren toegevoegd. Voor het eerst komen ook klinische gegevens beschikbaar, gebaseerd op daadwerkelijke mondonderzoeken bij Nederlanders.

Van vragenlijst naar klinisch onderzoek

De eerste resultaten van de Monitor waren gebaseerd op vragenlijsten: hoeveel Nederlanders poetsen twee keer per dag, hoe vaak bezoeken zij de tandarts en hoe beoordelen zij hun eigen mondgezondheid? Dat leverde nuttige cijfers op, maar zelfrapportage kent beperkingen. Mensen overschatten vaak hun poetsgedrag en onderschatten hun tandproblemen.

Daarom heeft het RIVM in 2024 en 2025 klinische mondonderzoeken uitgevoerd. Getrainde onderzoekers bekeken het gebit van deelnemers en registreerden onder meer het aantal vullingen, de aanwezigheid van gaatjes en de toestand van het tandvlees. Deze objectieve data worden in 2026 gepubliceerd.

Zeventien indicatoren voor een compleet beeld

De volledige indicatorenset is vastgesteld via een Delphi-onderzoek onder deskundigen. Er zijn twaalf indicatoren voor volwassenen, negen voor jongeren en tien voor ouderen. De zeven nieuwe indicatoren die in 2026 worden toegevoegd, omvatten onder meer informatie over het aantal vullingen en tandvleesproblemen.

De resultaten worden gepresenteerd via een interactief dashboard op VZinfo.nl en via jaarlijkse rapportages. Dit maakt het mogelijk om trends te volgen en beleidsmaatregelen te evalueren.

Sociaaleconomische kloof bevestigd

Eerdere resultaten van de Monitor bevestigden al een duidelijke sociaaleconomische kloof in mondgezondheid. Hoger opgeleiden bezoeken vaker een mondzorgverlener, poetsen vaker minstens twee keer per dag, ervaren een betere mondgezondheid, hebben meer eigen tanden en dragen minder vaak een kunstgebit dan lager opgeleiden.

De klinische data uit 2026 zullen aantonen of deze zelfgerapporteerde verschillen ook zichtbaar zijn bij daadwerkelijk mondonderzoek. Experts verwachten dat de kloof in werkelijkheid nog groter is dan de vragenlijsten suggereren.

Waarom dit voor u belangrijk is

De Monitor Mondgezondheid geeft voor het eerst een wetenschappelijk onderbouwd en representatief beeld van hoe het werkelijk gesteld is met het Nederlandse gebit. De uitkomsten kunnen leiden tot aanpassingen in het beleid, zoals gerichte preventiecampagnes voor groepen met een verhoogd risico op mondproblemen.

Voor patiënten is het een goed moment om de eigen mondgezondheid serieus te nemen. Twee keer per dag poetsen, regelmatig de tandarts bezoeken en suikerrijke tussendoortjes beperken blijven de basis van een gezond gebit.

Bronnen:

• RIVM - Monitor Mondgezondheid 2025: een update van de resultaten en nieuwe indicatoren
• VZinfo.nl - Monitor Mondgezondheid: achtergrond en methoden
• RIVM - Met monitor beter inzicht in Nederlandse mondgezondheid
• NTVT - Update Monitor Mondgezondheid: 10 indicatoren van de 17 gemeten