Plantaardig eten en je gebit: waar moet je als veganist of vegetarier op letten?

Groeiende populariteit van plantaardig eten raakt ook de tandartsstoel

Het aantal Nederlanders dat regelmatig plantaardig eet is de afgelopen twee jaar met 150 procent gestegen, blijkt uit cijfers van de Vegetariersbond. Wat velen niet weten: een veganistisch of vegetarisch dieet kan gevolgen hebben voor de mondgezondheid. Tandartsen en mondhygienisten zien steeds vaker patienten die bewust plantaardig eten en tegelijkertijd kampen met tanderosie of beginnende gaatjes.

Meer tanderosie door fruit en zure groenten

Onderzoek gepubliceerd op de Oral Evidence Academy laat zien dat vegetariers een groter risico lopen op tanderosie en vaker last hebben van wortelcaries en witte vlekken (white spots) dan niet-vegetariers. De verklaring ligt in het voedingspatroon: wie meer fruit, citrusvruchten en zure groenten eet, stelt het tandglazuur vaker bloot aan zuren. Daardoor daalt de pH-waarde van het speeksel, wat het glazuur langzaam aantast.

Tegelijkertijd zijn er positieve signalen. Vegetariers hebben gemiddeld een betere parodontale gezondheid: minder tandvleesontsteking, minder tandplak en meer gezonde tanden. Dat komt waarschijnlijk doordat zij over het algemeen bewuster met voeding en leefstijl omgaan.

Tekort aan calcium en vitamine D

Een veelvoorkomend risico bij een volledig plantaardig dieet is een tekort aan calcium en vitamine D. Calcium is essentieel voor sterke tanden en kaakbot, terwijl vitamine D nodig is om calcium uit voeding op te nemen. Wie geen zuivel eet, moet bewust op zoek naar alternatieven. Goede plantaardige calciumbronnen zijn onder meer tofu, boerenkool, broccoli, paksoi, sojabonen en met calcium verrijkte plantaardige melk. Voor vitamine D geldt het standaard Nederlandse suppletieadvies van tien microgram per dag, ongeacht het dieet.

Fosfor speelt eveneens een belangrijke rol: het helpt de pH-balans in de mond te handhaven en beschermt het glazuur tegen de schadelijke effecten van zuren. Peulvruchten, noten en volkorengranen zijn goede plantaardige bronnen van fosfor.

Tips van de tandarts voor plantaardige eters

Tandartsen adviseren vegetariers en veganisten om een aantal vuistregels aan te houden:

• Wacht een half uur met poetsen na het eten van fruit of zure voeding. Het glazuur heeft tijd nodig om te herstellen van de zuurinwerking. Direct poetsen kan het verzwakte glazuur juist beschadigen.
• Gebruik fluoride tandpasta om het glazuur te versterken. Er zijn inmiddels meerdere veganistische tandpasta's op de markt met het Vegan Keurmerk van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme.
• Spoel tussendoor met water na het eten van citrusvruchten of tomatensaus. Dit helpt de zuren sneller te neutraliseren.
• Bespreek je dieet met je tandarts of mondhygienist. Zij kunnen gericht advies geven over supplementen en poetstechnieken.

Veganistische mondverzorgingsproducten

Naast tandpasta zijn er steeds meer veganistische mondverzorgingsproducten beschikbaar, waaronder biologische mondspoelingen zonder dierlijke glycerine. Let bij de aanschaf op het Vegan Keurmerk: glycerine (E422) kan zowel dierlijk als plantaardig zijn, dus zonder keurmerk is de herkomst niet altijd duidelijk.

Wie plantaardig eet en regelmatig de tandarts bezoekt, hoeft zich geen grote zorgen te maken. Met de juiste aandacht voor calcium, vitamine D en tanderosie blijft een gezond gebit goed te combineren met een plantaardig leefpatroon.

Bronnen:

• Oral Evidence Academy - Vega(n) dieet en mondgezondheid
• Tandarts.nl - Vegan, vega en de mondgezondheid
• DentalZorg - Vegetarisch dieet en effect op mondgezondheid
• Vegetariersbond - Plantaardig eten in 2026