Het orale microbioom: hoe probiotica de tandheelkunde kunnen veranderen

Meer dan 700 bacteriestammen in uw mond

In de menselijke mond leven minstens 700 verschillende bacteriestammen. Een kwart daarvan bevindt zich op het gebit, de rest op de tong, wangen, in de keel en in het speeksel. Samen vormen zij het orale microbioom — een complex ecosysteem dat bij gezonde mensen in balans is. Wanneer die balans verstoord raakt, ook wel dysbiose genoemd, ontstaan problemen als cariës, parodontitis en halitose.

De mond als spiegel van het lichaam

Recent wetenschappelijk onderzoek bevestigt steeds sterker dat het orale microbioom niet alleen bepalend is voor de mondgezondheid, maar ook invloed heeft op het hele lichaam. Een review gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Oral Health (2026) beschrijft hoe verstoringen in de orale microbiële gemeenschappen geassocieerd zijn met systemische aandoeningen, waaronder hart- en vaatziekten, diabetes en bepaalde vormen van kanker.

Prof. Bruno Loos van ACTA (Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam) is een van de internationale experts die bijdraagt aan de podcastserie 'Let's Talk Oral Health', ontwikkeld door Sunstar GUM. In deze serie bespreken wetenschappers de nieuwste inzichten rond het orale microbioom, parodontale geneeskunde en de rol van de mondhygiënist.

Probiotica: van darm naar mond

Waar probiotica al langer worden ingezet voor de darmgezondheid, groeit de wetenschappelijke interesse in orale probiotica. Specifieke bacteriestammen zoals Limosilactobacillus reuteri laten in onderzoek een remmende werking zien op pathogene bacteriën in de mond. Ze concurreren met schadelijke stammen om voedingsstoffen en hechtingsoppervlakken op tanden en tandvlees.

Onderzoek aan de KU Leuven door Dr. Wannes van Holm heeft aangetoond dat bepaalde probiotische stammen effectief kunnen zijn bij het management van orale biofilms — de bacterielaag die zich op tanden vormt en aan de basis ligt van zowel gaatjes als tandvleesontsteking.

Wat betekent dit voor de praktijk?

Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, benadrukken onderzoekers dat orale probiotica geen vervanging zijn voor tandenpoetsen, flossen en regelmatige tandartscontroles. Ze kunnen wél een aanvulling vormen, vooral bij patiënten met een verhoogd risico op parodontitis of bij wie de standaardbehandeling onvoldoende effect heeft.

De verwachting is dat tandartsen en mondhygiënisten in de komende jaren steeds vaker probiotische producten zullen kunnen adviseren als onderdeel van een gepersonaliseerd preventieplan. Voor patiënten is het belangrijk om niet zelf te experimenteren met willekeurige probiotica, maar dit te bespreken met de eigen tandarts of mondhygiënist.

Luisteren en leren

De podcastserie 'Let's Talk Oral Health' is gratis beschikbaar op Spotify, Apple Podcasts en YouTube. De afleveringen van ongeveer 45 tot 60 minuten zijn gericht op mondzorgprofessionals, maar bieden ook voor geïnteresseerde patiënten toegankelijke informatie over de nieuwste ontwikkelingen.