NZa-rapport: mondzorg staat voor dubbele uitdaging van personeelstekort en zorgmijding

Mondzorg onder druk: personeelstekort en zorgmijding gaan hand in hand

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft in het rapport Stand van de Zorg 2025 gewaarschuwd dat de mondzorgsector met een dubbele uitdaging kampt. Enerzijds dreigt een groeiend personeelstekort, anderzijds mijden steeds meer volwassenen de tandarts vanwege de kosten. Beide problemen versterken elkaar en zetten de toegankelijkheid van mondzorg onder druk.

23 procent van de volwassenen mijdt de tandarts

Uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat circa 23 procent van de volwassenen in Nederland tandartsbezoek uitstelt vanwege de kosten. Dit komt vooral voor bij huishoudens met een lager inkomen. De NZa benadrukt dat zorgmijding door ouders ook kan leiden tot zorgmijding bij kinderen, ondanks dat tandheelkundige zorg voor jongeren tot achttien jaar wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Veel ouders zijn hiervan niet op de hoogte.

Vergrijzing en te weinig opleidingsplaatsen

Het personeelstekort in de mondzorg heeft structurele oorzaken. Ongeveer twintig procent van de werkzame tandartsen gaat voor 2030 met pensioen. Daar staat een jaarlijkse instroom van slechts 260 nieuwe tandartsen tegenover, terwijl het Capaciteitsorgaan adviseert om 375 tandartsen per jaar op te leiden. De vergrijzing van zowel de beroepsgroep als de bevolking vergroot de kloof tussen vraag en aanbod.

De Rabobank concludeerde eerder dat de mondzorg zeker tot 2030 te maken houdt met een tekort aan tandartsen. In regio's als Flevoland, Zeeland en delen van Noord-Nederland is de tandartsendichtheid nu al opvallend laag, met langere wachttijden als gevolg.

Tarieven dalen licht in 2026

Per 1 januari 2026 zijn de maximumtarieven voor tandheelkunde met 1,12 procent gedaald en voor orthodontie zelfs met 11,18 procent. De NZa stelt dat deze tariefaanpassing mondzorg financieel iets toegankelijker maakt. De KNMT heeft echter bezwaar aangetekend tegen deze tarieven en vindt dat het kostenonderzoek van de NZa ondeugdelijk is.

Mondzorgcoaches en preventie als oplossing

Om zorgmijding bij kinderen tegen te gaan, is op initiatief van de minister van Volksgezondheid een programma gestart om meer kinderen vanaf jonge leeftijd naar de tandarts te laten gaan. Mondzorgcoaches worden ingezet op consultatiebureaus van de jeugdgezondheidszorg om ouders te informeren over het belang van vroeg tandartsbezoek en de vergoeding vanuit de basisverzekering.

Daarnaast werken zorgverzekeraars, gemeenten en zorgverleners samen aan initiatieven om tandartsbezoek financieel toegankelijker te maken voor kwetsbare groepen. De KNMT stimuleert de implementatie van richtlijnen voor acute en noodzakelijke mondzorg voor financieel kwetsbare mensen.

Wat kunt u zelf doen?

Controleer of uw zorgverzekering een aanvullende tandartsverzekering biedt die past bij uw situatie. Tandheelkundige zorg voor kinderen tot achttien jaar valt onder de basisverzekering. Stel tandartsbezoek niet uit: vroege behandeling voorkomt duurdere ingrepen later.

Bronnen:

• NZa - Stand van de Zorg 2025: Mondzorg
• MedischOndernemen - Mondzorg voor een dubbele uitdaging
• Rabobank - Mondzorg kampt zeker tot 2030 met tekort aan tandartsen