Dokters van de Wereld: een op vijf met laag inkomen al vier jaar niet bij de tandarts

Op Wereld Mondgezondheidsdag, 20 maart, heeft Dokters van de Wereld nieuwe cijfers gepresenteerd over de mondgezondheid van Nederlanders met een laag inkomen. De uitkomsten zijn zorgwekkend: een op de vijf ondervraagden met een laag inkomen is al vier jaar of langer niet bij de tandarts geweest. Bijna de helft slaat behandelingen over vanwege financiële barrières.

Geen verzekering, geen tandarts

Uit het onderzoek van Dokters van de Wereld blijkt dat meer dan de helft van de respondenten met een laag inkomen geen aanvullende tandartsverzekering heeft. Bij 47 procent zijn de kosten van de premie de reden om geen aanvullende verzekering af te sluiten. Onder mensen met de laagste inkomens ligt dit percentage nog hoger: bijna 60 procent.

Omdat tandheelkundige zorg voor volwassenen niet in het basispakket van de zorgverzekering zit, zijn deze mensen volledig aangewezen op eigen middelen voor tandartsbezoeken. Een standaard controle kost gemiddeld 28,83 euro en een gebitsreiniging 16,82 euro per vijf minuten. Voor wie elke euro telt, zijn zelfs deze basisbedragen een drempel.

Groeiende gezondheidskloof

De cijfers bevestigen een trend die al langer zichtbaar is: de kloof in mondgezondheid tussen arm en rijk wordt groter. Uit eerdere gegevens van het CBS bleek dat 33 procent van de lage inkomens de tandarts mijdt vanwege kosten, tegenover een veel lager percentage bij hogere inkomens. In totaal gaat het om naar schatting 1,5 miljoen Nederlanders die om financiële redenen niet naar de tandarts gaan.

De gevolgen zijn aanzienlijk. Wie jarenlang niet naar de tandarts gaat, loopt risico op ernstige tandvleesontsteking, onbehandelde gaatjes en uiteindelijk tandverlies. Dat leidt niet alleen tot pijn en functionele beperkingen, maar ook tot schaamte en sociaal isolement.

Thema: een gezonde mond voor een gelukkig leven

Het internationale thema van Wereld Mondgezondheidsdag 2026 luidt 'A happy mouth is... A happy life'. De Nederlandse vertaling is 'Een gezonde mond voor een gelukkig leven'. Dokters van de Wereld benadrukt dat dit thema voor een grote groep Nederlanders niet vanzelfsprekend is. Een gezonde mond begint bij toegang tot betaalbare mondzorg — en die toegang is voor veel mensen nog altijd onvoldoende.

Week van de Mondhygiënist valt samen

Wereld Mondgezondheidsdag viel dit jaar midden in de Week van de Mondhygiënist (16-22 maart), die zich richtte op de impact van vapen op de mondgezondheid van jongeren. Samen benadrukken beide initiatieven het belang van preventie en vroege signalering — ongeacht inkomen of leeftijd.

Wat kunt u doen?

Informeer bij uw gemeente naar de mogelijkheden van bijzondere bijstand voor tandartskosten. Vergelijk daarnaast jaarlijks uw aanvullende verzekering: voor wie regelmatig naar de tandarts gaat, kan een aanvullend pakket financieel voordeliger zijn dan alles zelf betalen. En heeft u al lange tijd de tandarts niet bezocht? Stel een afspraak niet langer uit — hoe eerder problemen worden gesignaleerd, hoe eenvoudiger en goedkoper de behandeling.