Europese federatie waarschuwt: financiële drempels leiden tot onomkeerbare keuzes in Nederlandse mondzorg

De Europese federatie van tandtechnische beroepsorganisaties FEPPD heeft een analyse gepubliceerd over de gevolgen van financiële drempels in de Nederlandse mondzorg. De conclusie is alarmerend: steeds meer Nederlanders kiezen voor onomkeerbare behandelingen — zoals het trekken van tanden — omdat zij de kosten van een betere oplossing niet kunnen betalen.

Extractie in plaats van restauratie

Volgens de FEPPD kiezen patiënten die de kosten van een kroon, brug of wortelkanaalbehandeling niet kunnen dragen steeds vaker voor de goedkoopste optie: extractie. Het trekken van een tand is een fractie van de kosten, maar de gevolgen zijn blijvend. Een wortelkanaalbehandeling kost al gauw enkele honderden euro's en een kroon of brug overschrijdt regelmatig de duizend euro. Voor veel huishoudens zijn deze bedragen simpelweg niet op te brengen.

Meer dan de helft van de Nederlandse tandartsen en kaakchirurgen heeft tanden getrokken zonder dat daar een tandheelkundige indicatie voor was, op verzoek van de patiënt. De meest genoemde reden: gebrek aan financiële middelen voor een uitgebreidere behandeling.

Nederland uniek in West-Europa

De FEPPD plaatst de Nederlandse situatie in een Europees perspectief. Nederland is het enige land in West-Europa waar preventieve mondzorg voor volwassenen volledig buiten de basisverzekering valt. Alleen bepaalde chirurgische ingrepen worden vergoed. Alle overige behandelingen vereisen een aanvullende verzekering met beperkte vergoedingen en eigen risico.

Uit cijfers van het CBS blijkt dat 33 procent van de mensen met een laag inkomen de tandarts overslaat vanwege de kosten. In totaal mijden naar schatting 1,5 miljoen Nederlanders de tandarts om financiële redenen.

Gevolgen voor de volksgezondheid

De federatie wijst erop dat de gevolgen verder reiken dan de mond alleen. Slechte mondgezondheid hangt samen met hart- en vaatziekten, diabetes en luchtweginfecties. Wie de tandarts mijdt, loopt risico op ernstigere gezondheidsproblemen die uiteindelijk juist hogere zorgkosten met zich meebrengen.

Bovendien heeft tandverlies invloed op de kwaliteit van leven: moeite met kauwen, schaamte over het gebit en sociale isolatie zijn veelgenoemde gevolgen.

Pilot en politieke discussie

De FEPPD verwijst in haar analyse naar het Nederlandse pilotproject 'Terugdringen zorgmijding mondzorg om financiële redenen', dat van 2023 tot begin 2025 liep. In dit project werden verschillende maatregelen getest om de toegang tot mondzorg te verbeteren. Daarnaast nam de Tweede Kamer een motie aan voor een jaarlijkse gratis tandartscontrole in het basispakket, maar het demissionaire kabinet heeft deze motie vooralsnog niet uitgevoerd.

Wat kunt u doen?

Bespreek financiële zorgen altijd met uw tandarts. Veel praktijken bieden gespreide betaling aan. Informeer bij uw gemeente naar bijzondere bijstand voor mondzorg en vergelijk jaarlijks uw aanvullende tandartsverzekering om de beste dekking te vinden.