KNMT bezorgd over misstanden bij mondzorg in verpleeghuizen door commerciële ketens

Commerciële mondzorgketens onder vuur

De KNMT heeft haar zorgen geuit over misstanden bij de mondzorg voor zorgafhankelijke ouderen in verpleeghuizen. In steeds meer instellingen nemen commerciële tandheelkundige ketens de mondzorg over, maar de kwaliteit laat volgens experts te wensen over.

Behandelingen op slaapkamers en aan keukentafels

Uit onderzoek van het UMCG Groningen blijkt dat behandelingen in verpleeghuizen regelmatig plaatsvinden op slaapkamers of aan keukentafels. Volgens de geldende richtlijnen mag dit alleen in uitzonderlijke situaties. Een goede behandeling vereist voldoende licht, hygiëne en de juiste instrumenten — voorwaarden waaraan in een slaapkamer zelden wordt voldaan.

Het tandartsentekort speelt hierbij een rol. Doordat steeds minder tandartsen bereid of beschikbaar zijn om in verpleeghuizen te werken, vullen commerciële ketens het gat. De KNMT erkent dat er een tekort is aan gespecialiseerde tandartsen voor geriatrie en bijzondere tandheelkunde.

Dubieuze financiële constructies

Een kernprobleem is het declaratiesysteem. Tandartsen ontvangen binnen de Wet langdurige zorg (Wlz) een uurtarief van 207 euro, bedoeld om de onvoorspelbare en tijdrovende behandelingen bij kwetsbare ouderen te compenseren. In de praktijk blijkt dit systeem gevoelig voor misbruik.

Zo worden werkzaamheden van preventieassistenten gedeclareerd alsof ze door een tandarts zijn uitgevoerd — tegen het hogere tandartstarief. Korte consulten worden administratief opgeblazen tot langere sessies. Het resultaat: overbehandeling bij eenvoudige ingrepen en onderbehandeling bij complexe zorgvragen.

Graaicultuur

Het tijdschrift Medisch Ondernemen sprak van een 'graaicultuur' in de mondzorg voor kwetsbare ouderen. Voor het uurtarief van een tandarts kan men een assistent inzetten, en hoe meer zorg wordt aangeboden, hoe hoger de inkomsten. Deze prikkel werkt ongewenste situaties in de hand.

KNMT steunt ontwikkeling van richtlijnen

De KNMT verwelkomt het initiatief van het UMCG om deskundigen een leidraad te laten ontwikkelen specifiek voor mondzorg bij zorgafhankelijke kwetsbare ouderen in Wlz-instellingen. Begin 2026 verscheen een consensus statement in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde dat tandartsen een helder kader biedt.

De beroepsvereniging roept op tot strengere controle op de kwaliteit van mondzorg in verpleeghuizen en pleit voor betere samenwerking tussen specialisten ouderengeneeskunde en tandartsen.

Wat kunt u als familie doen?

Als uw naaste in een verpleeghuis verblijft, kunt u bij de instelling navragen welke tandarts de mondzorg verzorgt en hoe behandelingen worden uitgevoerd. Vraag of behandelingen in een daarvoor ingerichte ruimte plaatsvinden en of er een behandelplan is opgesteld. Bij twijfel over de kwaliteit van de mondzorg kunt u contact opnemen met de KNMT of de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).