Diabetes en parodontitis: een gevaarlijke tweerichtingsrelatie die tandartsen en huisartsen verbindt

Waarom uw tandarts en huisarts moeten samenwerken

Diabetes en parodontitis zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Steeds meer onderzoek toont aan dat deze twee aandoeningen elkaar versterken in een gevaarlijke tweerichtingsrelatie. In Nederland hebben ruim 1,2 miljoen mensen diabetes, en bij een aanzienlijk deel speelt parodontitis een grotere rol dan zij beseffen.

De cijfers liegen niet

Parodontitis komt twee tot drie keer vaker voor bij mensen met diabetes dan bij mensen zonder diabetes. Maar het werkt ook andersom: uit Nederlands onderzoek blijkt dat van alle patiënten met ernstige parodontitis één op de vier ook diabetes heeft, vaak nog zonder dat dit is vastgesteld.

Bij screening op HbA1c-waarden bij tandartspatiënten werden opvallende percentages gevonden. Van patiënten zonder parodontitis had 10,2 procent diabetes. Bij milde parodontitis was dit al 18,3 procent, en bij ernstige parodontitis steeg het naar 20,5 procent. De tandartsstoel blijkt daarmee een onverwachte maar effectieve plek om diabetes vroegtijdig op te sporen.

Vier keer hoger risico op hartproblemen

De combinatie van diabetes en parodontitis is bijzonder risicovol. Mensen met beide aandoeningen hebben een vier keer zo hoog risico op hart- en vaatziekten vergeleken met diabetespatiënten zonder parodontitis. Bovendien is het risico op achteruitgang van de diabetesregulatie zes keer groter wanneer parodontitis aanwezig is.

Deze cijfers worden verklaard door het feit dat parodontitis een chronische ontsteking veroorzaakt die de insulineresistentie verhoogt. Hierdoor wordt het moeilijker om de bloedsuikerspiegel te reguleren, wat op zijn beurt de parodontitis weer verergert.

Behandeling helpt aan beide kanten

Het goede nieuws is dat behandeling van parodontitis ook de diabetesregulatie verbetert. Onderzoek gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde laat zien dat professionele gebitsreiniging en parodontale behandeling de HbA1c-waarde meetbaar kunnen verlagen. Dit kan leiden tot lagere diabetesgerelateerde zorgkosten op de lange termijn.

De KNMT en de Nederlandse Diabetes Federatie pleiten daarom voor betere samenwerking tussen tandartsen, mondhygiënisten en huisartsen. Het advies aan mensen met diabetes is helder: bezoek minimaal twee keer per jaar de tandarts of mondhygiënist, zelfs als u geen klachten heeft.

Wat kunt u zelf doen?

Als u diabetes heeft, verdient uw mondgezondheid extra aandacht. Let op deze signalen van parodontitis:

• Bloedend tandvlees bij het poetsen of flossen
• Rood of gezwollen tandvlees
• Aanhoudende slechte adem
• Terugtrekkend tandvlees of loszittende tanden

Meld deze klachten altijd bij uw tandarts. Vraag ook uw huisarts of diabetesverpleegkundige om mondzorg op te nemen in uw diabetesbehandelplan. Goede mondzorg is geen luxe voor diabetespatiënten — het is een medische noodzaak. Bronnen:

• KNMT - Extra aandacht gevraagd voor mondzorg aan mensen met diabetes
• Nederlandse Diabetes Federatie - Diabetes en mondzorg
• NTvT - Behandeling van parodontitis bij diabetes mellitus
• Diabetesfonds - Mondzorg extra belangrijk voor mensen met diabetes