Buitenlandse tandartsen hard nodig, maar BIG-registratie duurt maanden

Buitenlandse tandartsen: hard nodig, maar lange weg naar BIG-registratie

Nederland heeft dringend behoefte aan meer tandartsen. Het Capaciteitsorgaan adviseerde een jaarlijkse instroom van 386 studenten, terwijl er momenteel 265 plekken beschikbaar zijn. Eén manier om het tekort aan te vullen is het aantrekken van tandartsen met een buitenlands diploma. Maar de route naar een Nederlandse BIG-registratie is tijdrovend en kostbaar.

Wanneer is BIG-registratie verplicht?

Tandartsen die zelfstandig willen werken in Nederland moeten geregistreerd staan in het BIG-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg). Zonder deze registratie mag een tandarts geen beschermde handelingen uitvoeren zoals boren, verdoven of röntgenfoto's maken.

Voor tandartsen met een diploma uit een EU- of EER-land geldt in principe automatische erkenning. Zij doorlopen een relatief snelle procedure bij het CIBG, de uitvoeringsorganisatie van het ministerie van VWS. Tandartsen van buiten de EU — bijvoorbeeld uit Oekraïne, Syrië of Turkije — moeten een uitgebreidere procedure volgen.

De procedure stap voor stap

Voor tandartsen met een diploma van buiten de EU ziet de route er als volgt uit:

1. Aanvraag bij het CIBG — beoordeling van het diploma en de opleiding 2. Taalvaardigheidstoets — bewijs van voldoende beheersing van het Nederlands (en vaak ook Engels) 3. Vakbekwaamheidstoets — een kennistoets over tandheelkundige vakkennis, kosten circa 1.500 euro 4. Eventueel aanvullende scholing of stage — bij 50 tot 75 procent van de aanvragers is dit nodig 5. BIG-registratie — na goedkeuring, kosten 85 euro

Het volledige traject duurt in de praktijk vaak twaalf tot achttien maanden, afhankelijk van wachttijden voor toetsen en de beschikbaarheid van stageplaatsen.

Knelpunten in de praktijk

Er zijn meerdere knelpunten die de instroom van buitenlandse tandartsen vertragen:

• Wachttijden voor de vakbekwaamheidstoets kunnen oplopen tot enkele maanden
• Stageplaatsen zijn schaars doordat begeleidende praktijken extra tijd en capaciteit moeten investeren
• Taaleisen vormen een drempel — tandheelkundige communicatie vereist een hoog niveau Nederlands
• Financiële drempel — het totale traject kan duizenden euro's kosten, die de kandidaat zelf moet betalen

Voor tandartsen uit Oekraïne gelden geen speciale regelingen. Zij doorlopen dezelfde procedure als andere niet-EU-gediplomeerden.

Initiatieven om de instroom te verbeteren

De KNMT pleit al langer voor een soepelere en snellere erkenningsprocedure, met name voor tandartsen uit landen waar de opleiding vergelijkbaar is met de Nederlandse standaard. Daarnaast biedt Dental Best Practice een leergang aan voor buitenlands opgeleide mondhygiënisten om hun diploma te upgraden naar Nederlandse maatstaven.

Het BIG-register heeft inmiddels een online routekaart gepubliceerd die buitenlandse zorgverleners stap voor stap door het erkenningsproces leidt. Deze routekaart is beschikbaar in het Nederlands en Engels.

Wat betekent dit voor patiënten?

Voor patiënten biedt de instroom van buitenlandse tandartsen op termijn verlichting van wachtlijsten en betere toegankelijkheid, vooral in krimpregio's. Alle buitenlandse tandartsen die in Nederland werken, hebben dezelfde vakbekwaamheidstoets doorlopen en staan geregistreerd in het BIG-register. De kwaliteit van zorg is daarmee geborgd.

Bronnen: KNMT — Tandarts met een buitenlands diploma | BIG-register — Routekaart erkenning buitenlands diploma | BIG-register — Automatische erkenning