ACTA start met AI-patiëntsimulaties: tandartsstudenten oefenen gesprekken met virtuele patiënten

Virtuele patiënten in de tandartsopleiding

Vanaf maart 2026 werkt het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) aan CommAvatar, een onderzoeksproject waarin kunstmatige intelligentie wordt ingezet om realistische patiëntgesprekken te simuleren. Tandartsstudenten en mondzorgprofessionals kunnen hiermee oefenen met communicatiesituaties die zij in de praktijk tegenkomen — van het bespreken van een behandelplan tot het omgaan met angstige patiënten.

Samenwerking met vier onderwijsinstellingen

ACTA ontwikkelt CommAvatar samen met de Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Utrecht, het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en technologiebedrijf DialogueTrainer. De gesprekssimulaties worden gebouwd in co-creatie met studenten, docenten én patiënten, zodat de scenario's aansluiten bij zowel de opleiding als de dagelijkse praktijk.

Hoe werken de AI-simulaties?

De simulaties presenteren een virtuele patiënt die reageert op de antwoorden van de student. Daardoor kunnen toekomstige tandartsen verschillende gespreksstrategieën uitproberen en direct zien wat het effect is. Ze kunnen oefenen zo vaak als nodig, zonder dat er een echte patiënt aan te pas komt. Dat maakt het mogelijk om juist de lastige situaties — slecht nieuws brengen, een kind geruststellen, of omgaan met weerstand tegen een behandeling — gericht te trainen.

Waarom communicatie zo belangrijk is

Uit onderzoek blijkt dat goede communicatie in de tandartspraktijk leidt tot minder angst bij patiënten, betere therapietrouw en hogere tevredenheid. Toch krijgt communicatietraining in de huidige tandartsopleiding relatief weinig uren. CommAvatar moet dit gat helpen dichten door studenten laagdrempelig en herhaaldelijk te laten oefenen.

Gefinancierd via OrangeHealth

Het project wordt mogelijk gemaakt door OrangeHealth, een samenwerkingsprogramma waarin de zeven Nederlandse opleidingsinstituten voor mondzorg en tandheelkunde samenwerken aan innovatie in onderwijs en zorg. OrangeHealth ontving eerder 3,45 miljoen euro van Health~Holland voor het verbeteren van de mondzorg in Nederland.

Wat betekent dit voor patiënten?

Voor patiënten kan het project op termijn merkbaar verschil maken. Tandartsen die beter zijn getraind in gesprekstechnieken, kunnen angst wegnemen en duidelijker uitleggen wat er gaat gebeuren. Dat draagt bij aan een prettiger bezoek aan de tandarts — zowel voor de patiënt als voor de behandelaar.