Valt de tandarts onder het eigen risico?
Meestal niet bij gewone tandartszorg voor volwassenen. Die zorg valt doorgaans buiten het basispakket en is daarom zelfbetaling of aanvullende zorg. Alleen wanneer tandheelkundige zorg uit het basispakket wordt vergoed, kan het eigen risico gelden.
Het verplichte eigen risico is in 2026 €385 voor volwassenen. Het geldt alleen voor verzekerde zorg uit het basispakket waarvoor geen uitzondering bestaat.
Een rekening van de gewone tandarts die niet uit het basispakket wordt vergoed, verlaagt uw openstaande eigen risico dus niet.
Advertentie
Eigen risico per tandartssituatie
| Situatie | Dekking | Gevolg |
|---|---|---|
| Controle, vulling of wortelkanaalbehandeling bij de gewone tandarts (18+) | Meestal geen basisdekking | Geen eigen risico; zelf betalen of aanvullende polis |
| Vergoeding uit een aanvullende tandartsverzekering | Aanvullende dekking | Geen wettelijk eigen risico; polisvoorwaarden gelden |
| Reguliere mondzorg voor een kind jonger dan 18 jaar | Vaak basisdekking | Geen verplicht eigen risico |
| Verzekerde chirurgische tandheelkundige hulp door een kaakchirurg (18+) | Basisdekking onder voorwaarden | Eigen risico doorgaans wel van toepassing |
| Bijzondere tandheelkunde voor een volwassene | Basisdekking bij medische criteria | Eigen risico en soms een eigen bijdrage |
| Volledig uitneembaar kunstgebit voor een volwassene | Basisdekking onder voorwaarden | Eigen bijdrage én eigen risico kunnen gelden |
- Bepaal eerst of de zorg verzekerd is. Gewone volwassen tandartszorg buiten het basispakket gebruikt geen eigen risico; die kosten betaalt u zelf of via een aanvullende polis.
- Splits een eventuele eigen bijdrage af. Een wettelijke eigen bijdrage is niet hetzelfde als het eigen risico en kan bij bepaalde prothetische zorg naast het eigen risico bestaan.
- Bepaal het verzekerde restant. Alleen het deel dat de basisverzekering accepteert kan via het eigen risico lopen. Niet-verzekerde extra’s blijven apart.
- Controleer het nog openstaande bedrag. Kijk naar verplicht én eventueel vrijwillig eigen risico en houd rekening met eerdere declaraties die nog niet verwerkt zijn.
- Controleer het verzekeringsjaar. Vraag bij zorg rond de jaarwisseling of een medisch-specialistisch traject welk jaar de aanbieder en verzekeraar gebruiken.
De uitkomst is een verwachting totdat de verzekeraar de werkelijke declaratie heeft beoordeeld. Vraag bij een kostbaar traject om een schriftelijke raming, maar behandel die niet als betalingsgarantie.
1. Een volwassen patiënt krijgt een vulling
De behandeling kost bijvoorbeeld €100 en valt niet onder het basispakket. De patiënt betaalt zelf of declareert bij een aanvullende polis. Het resterende eigen risico verandert niet.
2. Een volwassene krijgt verzekerde kaakchirurgische hulp
De verzekeraar verwerkt de gedekte declaratie via het basispakket. Is het eigen risico nog volledig open, dan kan maximaal het resterende bedrag worden belast. De precieze rekening hangt af van de behandeling, vergoeding en al gebruikt eigen risico.
3. Een kind krijgt een reguliere vulling
Veel reguliere tandzorg tot 18 jaar wordt uit het basispakket vergoed. Voor kinderen geldt geen verplicht eigen risico. Controleer wel of de specifieke behandeling tot de verzekerde mondzorg behoort.
4. Het verplichte eigen risico is deels gebruikt
Staat voor het relevante jaar nog €140 open en accepteert de basisverzekering €500 aan zorg waarop het eigen risico geldt, dan kan maximaal €140 via het eigen risico worden belast. Een eventuele eigen bijdrage of niet-verzekerde post staat daar los van. Nog niet verwerkte eerdere zorg kan het openstaande bedrag vóór deze declaratie veranderen.
5. Kunstgebit met eigen bijdrage
De verzekeraar bepaalt eerst welk deel als verzekerde prothetische zorg geldt. Daarna wordt de wettelijke eigen bijdrage toegepast volgens de zorgroute. Over het verzekerde restant kan vervolgens het openstaande eigen risico gelden. Tel daarom nooit simpelweg 25% en €385 bij een reclameprijs op.
Bij bepaalde verzekerde mondzorg betaalt u eerst een wettelijke eigen bijdrage. Voor een volledig uitneembaar kunstgebit is dat in 2026 bijvoorbeeld 25%. Over het resterende verzekerde deel kan voor volwassenen vervolgens ook het eigen risico gelden.
Vraag daarom niet alleen “wordt dit vergoed?”, maar ook: geldt een eigen bijdrage, hoeveel eigen risico staat nog open en is vooraf toestemming nodig?
Verplicht, vrijwillig en reeds gebruikt eigen risico
Verplicht
Voor volwassenen is het verplichte eigen risico in 2026 €385. Het geldt voor veel basiszorg, behalve wettelijk uitgezonderde zorg.
Vrijwillig
Wie vrijwillig een hoger eigen risico koos, kan bij verzekerde mondzorg meer dan €385 zelf moeten betalen. Controleer het totale gekozen bedrag op uw polisblad.
Resterend
Eerdere basiszorg kan al een deel hebben gebruikt. Nog niet verwerkte declaraties maken het zichtbare restbedrag voorlopig.
Aanvullende tandartsdekking valt niet onder het wettelijke eigen risico. Een percentage, maximumbedrag, wachttijd of uitgesloten prestatie kan wel voor een andere eigen betaling zorgen. Vergelijk daarom niet alleen het eigen risico, maar de volledige polisroute via verzekeren of zelf betalen.
Het eigen risico wordt per kalenderjaar bijgehouden, maar de relevante datum kan van de declaratieregels afhangen. Bij losse tandheelkundige prestaties is de behandeldatum doorgaans zichtbaar per prestatie. Bij medisch-specialistische zorg, waaronder bepaalde kaakchirurgische trajecten, kan een zorgtraject of DBC-systematiek een andere verwerking geven.
Vraag vóór zorg in november of december welk traject wordt geopend, welke datum op de declaratie komt en in welk jaar de verzekeraar het eigen risico verwacht. Vraag ook wat een vervolgbehandeling in januari betekent. Een antwoord vooraf blijft een raming wanneer diagnose of traject wijzigt.
Controleer achteraf behandel- of trajectdatum, declaratiejaar en gebruikt eigen risico. Neem bij een verschil eerst contact op met de verzekeraar; vraag de zorgaanbieder om een prestatiespecificatie wanneer code, datum of trajectinhoud onduidelijk is.
Vier routes die vaak worden verward
Gewone tandartszorg voor volwassenen
Controle, reiniging, vulling of gewone wortelkanaalbehandeling valt meestal buiten het basispakket. Zelf betalen gebruikt dus geen eigen risico. Een aanvullende vergoeding blijft een aparte polisroute.
Kaakchirurgische zorg
Alleen zorg die binnen de verzekerde chirurgische tandheelkundige hulp valt loopt via het basispakket. Verwijzing, indicatie, contractering en mogelijk machtiging blijven relevant; voor volwassenen kan het eigen risico worden toegepast.
Bijzondere tandheelkunde
Deze route vereist specifieke medische voorwaarden. Een behandeling kan tandheelkundig noodzakelijk zijn zonder binnen de wettelijke aanspraak te vallen. Vraag welke aanvraag is gedaan en welke eigen bijdrage of eigen risico wordt verwacht.
Volledige prothese of klikgebit
Verzekerde prothetische zorg kan een eigen bijdrage hebben; over het verzekerde restant kan het eigen risico gelden. Machtiging, type prothese en contractering kunnen het persoonlijke bedrag beïnvloeden. Gebruik de aparte kunstgebitkostengids.
Vergelijk zes velden: zorgaanbieder, behandel- of trajectdatum, prestatie, bruto declaratie, geaccepteerde basisvergoeding en het toegepaste eigen risico. Noteer een eventuele eigen bijdrage en niet-verzekerde post afzonderlijk. Zo voorkomt u dat ieder eigen bedrag als ‘eigen risico’ wordt gezien.
Een rekening kan later komen omdat de zorgaanbieder eerst bij de verzekeraar declareert. Controleer daarom ook eerdere zorg in hetzelfde jaar en declaraties die nog in behandeling zijn. Vraag bij onduidelijkheid om een schriftelijke uitsplitsing voordat u conclusies trekt over dubbele betaling.
Kunt u het bedrag niet ineens betalen, vraag de verzekeraar tijdig naar een betalingsregeling. Dat verandert de berekening niet, maar kan de betaling spreiden. Voor niet-verzekerde tandartsnota’s bespreekt u een regeling met de partij die de rekening int.
Veelgestelde vragen
Valt de tandarts onder het eigen risico?
Gewone tandartszorg voor volwassenen meestal niet, omdat deze meestal niet uit het basispakket wordt betaald. Valt mondzorg wel onder het basispakket, bijvoorbeeld bepaalde kaakchirurgie, bijzondere tandheelkunde of een volledig kunstgebit, dan geldt voor volwassenen doorgaans het eigen risico.
Geldt het eigen risico voor een aanvullende tandartsverzekering?
Nee. Het wettelijke eigen risico geldt voor zorg uit de basisverzekering. Een aanvullende polis kan wel een vergoedingspercentage, maximum, uitsluiting of andere eigen betaling hebben.
Betalen kinderen eigen risico voor tandartszorg?
Nee. Voor verzekerden jonger dan 18 jaar geldt geen verplicht eigen risico. Veel reguliere mondzorg voor kinderen zit in het basispakket, maar onder meer gewone orthodontie, kronen, bruggen en implantaten zijn niet standaard gedekt.
Zijn eigen bijdrage en eigen risico hetzelfde?
Nee. Een eigen bijdrage is een wettelijk of polisgebonden deel dat u zelf betaalt. Het eigen risico wordt daarna berekend over verzekerde basiszorg waarvoor het eigen risico geldt. Bij sommige mondzorg kunnen beide dus naast elkaar voorkomen.
Valt een behandeling door de kaakchirurg onder het eigen risico?
Chirurgische tandheelkundige hulp die uit de basisverzekering wordt vergoed valt voor volwassenen doorgaans onder het eigen risico. Dekking, verwijzing en uitzonderingen hangen af van de behandeling en polis; vraag vooraf een kosteninschatting aan de zorgverlener en verzekeraar.
Hoeveel eigen risico betaal ik als al een deel is gebruikt?
U betaalt nooit meer dan het nog openstaande eigen risico voor het betreffende verzekeringsjaar, naast eventuele eigen bijdragen en niet-verzekerde kosten. Controleer in de verzekeraarsomgeving wat al definitief is verwerkt en welke declaraties nog onderweg zijn. Een openstaand bedrag is een momentopname en kan veranderen door eerdere zorg die later wordt gedeclareerd.
Welk jaar telt bij een behandeling rond de jaarwisseling?
Dat hangt af van de declaratieregels van de zorgroute. Bij losse tandheelkundige prestaties is de behandeldatum doorgaans belangrijk; bij medisch-specialistische trajecten kan de start of systematiek van een zorgtraject bepalend zijn. Vraag de aanbieder en verzekeraar vóór behandeling welk verzekeringsjaar zij verwachten en laat een schatting niet doorgaan voor een definitieve afrekening.
Geldt vrijwillig eigen risico ook voor verzekerde mondzorg?
Als u bovenop het verplichte bedrag vrijwillig eigen risico hebt gekozen, kan dat ook worden aangesproken voor mondzorg uit het basispakket waarvoor het eigen risico geldt. Het verandert niet-verzekerde gewone tandartszorg niet in basiszorg. Controleer uw totale gekozen bedrag en reeds verbruikte deel vóór kaakchirurgie, bijzondere tandheelkunde of prothetische zorg.
Is een verwijzing genoeg om eigen risico en vergoeding te voorspellen?
Nee. Een verwijzing motiveert de betrokkenheid van een andere zorgverlener, maar bewijst niet dat iedere prestatie verzekerd is of welk bedrag u betaalt. De wettelijke aanspraak, behandeling, aanbieder, contractering, eventuele machtiging, eigen bijdrage en uw resterende eigen risico bepalen samen de uiteindelijke afrekening.
Waarom krijg ik de rekening voor het eigen risico pas later?
De zorgaanbieder declareert vaak eerst bij de verzekeraar. Nadat de verzekeraar de declaratie heeft beoordeeld, kan het bedrag dat binnen het nog openstaande eigen risico valt aan u worden doorbelast. Verwerking kan later plaatsvinden dan de behandeling. Controleer zorgdatum, aanbieder, prestatie, verzekerd bedrag en gebruikte eigen-risicojaar op het declaratieoverzicht.
Kan ik het eigen risico in termijnen betalen?
Veel verzekeraars bieden een betalingsregeling of gespreide betaling, maar voorwaarden verschillen. Vraag de verzekeraar tijdig naar mogelijkheden wanneer een verwachte kaakchirurgische of prothetische declaratie financieel lastig is. Een betalingsregeling verandert de verzekerde aanspraak, eigen bijdrage of totale eigen-risicoplicht niet; zij verandert alleen de betaalwijze.
Hoe controleer ik een onverwachte eigen-risicoafrekening?
Vergelijk behandel- of trajectdatum, zorgaanbieder, prestatie, bruto declaratie, verzekerde vergoeding, eventuele eigen bijdrage en het gebruikte eigen-risicojaar. Vraag de verzekeraar om toelichting wanneer de route of het jaar onduidelijk is en vraag de zorgaanbieder bij een inhoudelijke code- of datumvraag om een specificatie. Betaal of betwist niet alleen op basis van het woord tandartszorg.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: 10 augustus 2026. Dit is algemene informatie; uw polis en verzekeraar bepalen de persoonlijke vergoeding.
Primaire bronnen: Zorginstituut — eigen risico, Zorginstituut — mondzorg, Rijksoverheid — eigen risico en Rijksoverheid — tandartskosten.