Zilverdiaminefluoride: de 'zilveren revolutie' in kindertandheelkunde laat op zich wachten

Zilverdiaminefluoride: effectief tegen gaatjes, maar nog onderbenut in Nederland

Zilverdiaminefluoride (SDF) is een vloeistof die cariës kan stoppen zonder te boren. De behandeling is pijnloos, snel en bijzonder geschikt voor jonge kinderen, angstige patiënten en ouderen met een kwetsbare mondgezondheid. Toch wordt SDF in Nederland nog maar sporadisch ingezet, terwijl internationale onderzoeken keer op keer de effectiviteit bevestigen.

Hoe werkt zilverdiaminefluoride?

SDF is een combinatie van zilver, fluoride en ammoniak. Het zilver doodt de bacteriën die gaatjes veroorzaken, terwijl het fluoride het tandweefsel verhardt en remineralisatie stimuleert. De tandarts of mondhygiënist brengt de vloeistof met een klein kwastje aan op de aangetaste plek. De hele behandeling duurt enkele minuten en vereist geen verdoving of boren.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat SDF effectiever is dan fluoridevernis bij het stoppen van actieve dentinecariës. Eén applicatie kan cariës al tot stilstand brengen, en bij halfjaarlijkse herhaling stijgt het succespercentage verder. Het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde (NTvT) sprak in een recent overzichtsartikel zelfs van een mogelijke 'zilveren revolutie' in de kindertandheelkunde.

Waarom wordt SDF in Nederland zo weinig gebruikt?

De belangrijkste drempel is esthetisch: SDF kleurt aangetast tandweefsel donkerbruin tot zwart. Uit onderzoek naar ouderlijke acceptatie blijkt dat 67,5 procent van de ouders de verkleuring op kiezen aanvaardbaar vindt, maar slechts 29,7 procent accepteert dezelfde verkleuring op voortanden. Dit maakt SDF in de praktijk vooral geschikt voor kiezen en het melkgebit.

Daarnaast speelt onbekendheid een rol. De KIMO-richtlijn 'Mondzorg voor Jeugdigen' uit 2020 benoemt SDF als optie voor minimaal invasief cariësmanagement, maar veel tandartsen hebben de behandeling nog niet in hun repertoire opgenomen. Cursussen en nascholingen over SDF, zoals die van Dental Best Practice, proberen daar verandering in te brengen.

Voor wie is SDF het meest geschikt?

SDF is bijzonder waardevol voor specifieke patiëntgroepen:

• Jonge kinderen met cariës in het melkgebit, bij wie traditioneel boren traumatisch kan zijn
• Angstige patiënten die een verdovingsvrij alternatief nodig hebben
• Ouderen in verpleeghuizen met beperkte mogelijkheden voor reguliere tandheelkundige behandeling
• Patiënten met een verstandelijke beperking bij wie uitgebreide behandeling onder narcose anders noodzakelijk zou zijn

Voor al deze groepen geldt dat het vermijden van boren niet alleen comfortabeler is, maar ook de toegankelijkheid van mondzorg vergroot.

Veiligheid en bijwerkingen

SDF wordt internationaal als veilig beschouwd, ook voor zeer jonge kinderen. Er zijn geen ernstige bijwerkingen gemeld. De enige noemenswaardige bijwerking is de donkere verkleuring van het behandelde tandweefsel. Gezond glazuur verkleurt niet.

Verwachtingen voor de komende jaren

Met de toenemende aandacht voor minimaal invasieve tandheelkunde en de groeiende druk op de mondzorg door personeelstekorten, verwachten experts dat SDF een grotere rol gaat spelen. De behandeling is snel, goedkoop en effectief — precies wat nodig is in een zorgsector die kampt met capaciteitsproblemen. Het is nu aan tandheelkundig Nederland om de stap naar bredere toepassing te zetten.

Wilt u weten of uw tandarts SDF aanbiedt? Neem contact op met uw tandartspraktijk of zoek een tandarts bij u in de buurt.

Bronnen:

• NTvT - Zilverdiaminefluoride: klaar voor de zilveren revolutie?
• DentalInfo - Behandeling met silver diamine fluoride effectief tegen cariës
• NTvT - Acceptatie door ouders van verkleuring door zilverdiaminefluoride varieert
• Dental Best Practice - Cursus SDF