Onderzoek: vitamine D speelt grotere rol bij succes van tandimplantaten dan gedacht

Vitamine D en tandimplantaten: een onderschatte factor

In de NTVT Update van februari 2026 wordt aandacht besteed aan de mogelijke rol van vitamine D binnen de implantologie. Recente biomedische studies tonen aan dat een vitamine D-tekort een beslissende factor kan zijn bij vroegtijdig verlies van tandimplantaten.

Hoe werkt vitamine D in het kaakbot?

Vitamine D heeft een directe invloed op het botmetabolisme. Het stimuleert de activiteit van osteoclasten (cellen die oud botweefsel afbreken) en verhoogt de productie van de extracellulaire proteïnematrix door osteoblasten (cellen die nieuw bot aanmaken). Dit proces, osseointegratie genoemd, is essentieel voor het vastgroeien van een implantaat in het kaakbot.

Wanneer er voldoende vitamine D in het lichaam aanwezig is, kan het kaakbot beter herstellen na het plaatsen van een implantaat. Het bot groeit steviger rond het implantaat, wat de kans op succes vergroot.

Vitamine D-tekort in Nederland

Het probleem is dat vitamine D-tekort in Nederland wijdverspreid is. Naar schatting heeft dertig tot vijftig procent van de Nederlandse bevolking een te laag vitamine D-gehalte, vooral in de wintermaanden. Risicogroepen zijn ouderen, mensen met een donkere huidskleur en personen die weinig buitenkomen.

Voor patiënten die een implantaatbehandeling overwegen, kan dit relevante informatie zijn. Een vitamine D-tekort wordt niet standaard getest bij de voorbereiding op een implantologische behandeling, terwijl het wel invloed kan hebben op het resultaat.

Cholesterol als bijkomende risicofactor

Naast vitamine D wijzen studies ook op een verband tussen verhoogde cholesterolwaarden en implantaatverlies. De combinatie van een laag vitamine D-gehalte en hoog cholesterol lijkt het risico op vroegtijdig falen van implantaten te vergroten. De exacte mechanismen worden nog onderzocht.

Wat adviseren tandartsen?

Steeds meer implantologen in Nederland adviseren patiënten om hun vitamine D-status te laten controleren voorafgaand aan een implantaatbehandeling. Sommige praktijken raden specifiek de combinatie van vitamine D3, K2 en magnesium aan om de botgenezing te ondersteunen.

Het is belangrijk om te benadrukken dat supplementen geen vervanging zijn voor goede mondhygiëne en professionele nazorg. Ze kunnen wel een aanvullende rol spelen bij het optimaliseren van de omstandigheden voor een geslaagde implantaatbehandeling.

Behoefte aan grootschalig onderzoek

Onderzoekers pleiten voor een multicenteronderzoek om definitief vast te stellen welke factoren bijdragen aan vroegtijdig verlies van tandimplantaten. Pas met grootschalige, statistisch onderbouwde data kan de rol van vitamine D met zekerheid worden vastgesteld en kunnen eventueel richtlijnen worden aangepast.

Voor patiënten die binnenkort een implantaat laten plaatsen, kan het geen kwaad om het vitamine D-gehalte te laten controleren via de huisarts. Een eenvoudige bloedtest kan uitsluitsel geven.