Mondgezondheid tijdens de zwangerschap: waarom een tandartsbezoek essentieel is

Zwangerschapsgingivitis: een veelvoorkomend maar onderschat probleem

Tijdens de zwangerschap ondergaat het lichaam ingrijpende hormonale veranderingen — en die hebben ook effect op de mondgezondheid. Zwangerschapsgingivitis, een ontsteking van het tandvlees als gevolg van hormonale schommelingen, komt bij een groot deel van de aanstaande moeders voor. Toch gaat lang niet iedere zwangere vrouw naar de tandarts voor een preventieve controle.

Hormonen en het tandvlees

Door de stijging van progesteron en oestrogeen tijdens de zwangerschap reageert het tandvlees heftiger op tandplaque. Het gevolg: roder, gezwollen tandvlees dat sneller bloedt bij het poetsen. Deze zwangerschapsgingivitis ontstaat vooral aan het einde van het eerste trimester en rond de achtste maand.

Belangrijk is dat het bloeden van het tandvlees geen onschuldig verschijnsel is. Wanneer gingivitis niet tijdig wordt behandeld, kan het zich ontwikkelen tot parodontitis — een ernstigere vorm van tandvleesontsteking waarbij ook het kaakbot wordt aangetast.

Risico op vroeggeboorte

Onderzoek laat zien dat zwangere vrouwen met parodontitis een verhoogd risico lopen op vroeggeboorte of een kind met een laag geboortegewicht. Een studie onder tweehonderd vrouwen toonde aan dat van de vrouwen die vóór de 28e week van de zwangerschap een parodontale behandeling ondergingen, slechts 2 procent een vroeggeboorte had. Bij vrouwen die geen behandeling kregen, was dat percentage 10 procent — een vijfvoudige toename.

Deze cijfers onderstrepen het belang van preventieve mondzorg als onderdeel van de zwangerschapsbegeleiding.

Advies: ga vóór de zwangerschap naar de tandarts

De KNMT en het Ivoren Kruis adviseren vrouwen die zwanger willen worden om vooraf het tandvlees te laten controleren. Heeft u gingivitis of parodontitis? Dan is het verstandig om dit vóór de zwangerschap te laten behandelen. Tijdens de zwangerschap is behandeling nog steeds mogelijk en veilig, maar preventie verdient de voorkeur.

Tips voor een gezonde mond tijdens de zwangerschap

Voor aanstaande moeders gelden de volgende adviezen:

• Poets tweemaal daags twee minuten met fluoridehoudende tandpasta
• Gebruik dagelijks ragers of floss om tandplaque tussen de tanden te verwijderen
• Bezoek de tandarts bij het begin van de zwangerschap voor een controle
• Beperk suikerrijk voedsel, ook als u last heeft van zwangerschapsneiging tot snacken
• Spoel de mond na het overgeven met water of een fluoridemondspoeling — poets niet direct, want het maagzuur verzwakt het glazuur tijdelijk

Samenwerking tussen verloskundige en tandarts

Een betere samenwerking tussen verloskundigen en tandartsen kan veel winst opleveren. Wanneer verloskundigen standaard vragen naar de mondgezondheid en doorverwijzen naar de tandarts, worden problemen eerder gesignaleerd. In diverse regio's in Nederland lopen al initiatieven om mondzorg structureel op te nemen in de verloskundige zorgketen.

De boodschap is helder: mondgezondheid verdient tijdens de zwangerschap net zoveel aandacht als voeding, beweging en prenatale controles. Een gezonde mond draagt bij aan een gezonde zwangerschap.