ACTA-onderzoek: driekwart tandartsen krijgt verzoek om behandelbare tanden te trekken

Meer dan driekwart van de tandartsen en kaakchirurgen in Nederland heeft de afgelopen drie jaar minstens één verzoek gekregen om een gezonde of goed behandelbare tand te trekken. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Dyonne Broers aan het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA), onderdeel van de Universiteit van Amsterdam.

Financiën als belangrijkste reden

De belangrijkste reden die patiënten opgeven voor een extractieverzoek is financieel: het trekken van een tand is aanzienlijk goedkoper dan een kroon, brug of wortelkanaalbehandeling. Een wortelkanaalbehandeling kan enkele honderden euro's kosten, terwijl een kroon of brug vaak boven de duizend euro uitkomt. Omdat mondzorg voor volwassenen grotendeels buiten het basispakket valt, zijn deze bedragen voor veel huishoudens moeilijk op te brengen.

Naast financiële redenen spelen ook psychologische factoren een rol. Extreme tandartsangst wordt regelmatig genoemd, evenals onverklaarde pijn aan een tand of kies.

Meer dan de helft gaat overstag

Het onderzoek laat zien dat in 75,6 procent van alle extractieverzoeken de tandarts of kaakchirurg de tand uiteindelijk ook daadwerkelijk heeft getrokken. Bij de tandartsen die zulke verzoeken ontvingen, kreeg meer dan de helft zes of meer verzoeken in drie jaar tijd. In sommige gevallen ging het zelfs om dertig verzoeken.

Dit staat op gespannen voet met het ethische uitgangspunt in de tandheelkunde om zoveel mogelijk gezond tandweefsel te behouden. Bovendien ontbreekt er een wettelijke grondslag voor extractie zonder tandheelkundige indicatie.

Onomkeerbare gevolgen

Het trekken van een behandelbare tand is een onomkeerbare beslissing. Waar een kroon of vulling de tand had kunnen redden, is het element na extractie definitief verloren. Dit heeft gevolgen voor de kauwfunctie, het uiterlijk en op langere termijn ook voor de algehele mondgezondheid. Bovendien kan tandverlies leiden tot botverlies in de kaak, waardoor toekomstige behandelingen zoals implantaten complexer en duurder worden.

Oproep tot richtlijnen

Broers pleit in haar proefschrift voor duidelijke professionele richtlijnen voor het omgaan met extractieverzoeken zonder tandheelkundige noodzaak. Tandartsen bevinden zich in een lastig dilemma: enerzijds respecteren zij de autonomie van de patiënt, anderzijds willen zij geen schade toebrengen. Heldere protocollen kunnen tandartsen houvast bieden bij deze moeilijke gesprekken.

Wat kunt u doen?

Heeft u moeite met de kosten van een tandheelkundige behandeling? Bespreek dit openlijk met uw tandarts. Veel praktijken bieden betalingsregelingen aan. Daarnaast kunt u bij uw gemeente informeren naar bijzondere bijstand voor noodzakelijke mondzorg. Een aanvullende tandartsverzekering kan eveneens helpen om de kosten te spreiden.