Kalktanden (MIH) bij kinderen: één op de zeven kinderen getroffen

Eén op de zeven kinderen in Nederland heeft kalktanden

Molaire-Incisieve Hypomineralisatie (MIH), in de volksmond 'kalktanden' genoemd, is een glazuurafwijking die steeds meer aandacht krijgt in de Nederlandse mondzorg. Uit onderzoek onder 13-jarige kinderen in Utrecht blijkt dat 14,1 procent van de kinderen MIH heeft. Dat percentage komt overeen met de geschatte wereldwijde prevalentie van 13,5 procent volgens een recente meta-analyse.

Wat zijn kalktanden precies?

Bij MIH is het glazuur van de eerste blijvende kiezen en soms ook de snijtanden niet goed gemineraliseerd. De tanden zijn daardoor poreuzer, gevoeliger en kwetsbaarder dan normaal. Kinderen met MIH hebben een verhoogd risico op cariës, wat zowel fysiek als psychisch belastend kan zijn — vooral wanneer de snijtanden zichtbaar verkleurd zijn.

De oorzaak van MIH is nog niet volledig opgehelderd. Onderzoekers vermoeden dat factoren tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren een rol spelen, zoals koorts, infecties, medicijngebruik of zuurstoftekort rond de geboorte. Omdat het glazuur van de eerste blijvende kiezen al vóór de geboorte begint te mineraliseren, kan de schade al heel vroeg ontstaan.

Hoe herkent de tandarts MIH?

De diagnose wordt gesteld op basis van een visueel klinisch onderzoek. Röntgenfoto's zijn hiervoor niet geschikt; de tandarts herkent MIH aan witte, gele of bruine vlekken op het glazuur en aan de kenmerkende brokkeligheid van de aangetaste kiezen. Ervaring en expertise zijn hierbij essentieel, want MIH kan soms worden verward met cariës of fluorose.

Belangrijk is dat kinderen vanaf het doorbreken van de eerste blijvende kiezen — rond het zesde levensjaar — goed worden gecontroleerd. Vroegtijdige herkenning maakt het mogelijk om preventieve maatregelen te nemen voordat ernstige schade optreedt.

Welke behandelingen zijn er?

De behandeling hangt af van de ernst van de aandoening. Bij milde gevallen volstaat extra fluoride-applicatie en afdekken met een sealant om de poreuze kiezen te beschermen. Bij matige tot ernstige MIH, waarbij delen van het glazuur zijn afgebrokkeld, restaureert de tandarts de tand met composiet. In de ernstigste gevallen kunnen kronen nodig zijn of wordt de aangetaste kies verwijderd, waarna orthodontische begeleiding volgt.

Opvallend is dat Nederland nog geen specifieke klinische richtlijn heeft voor de behandeling van MIH. Het Kennisinstituut Mondzorg (KIMO) heeft wel een richtlijn voor mondzorg voor jeugdigen, maar die richt zich niet specifiek op niet-carieuze glazuurafwijkingen.

Tips voor ouders

Ouders van kinderen met kalktanden kunnen het beste:

• Tweemaal per jaar de tandarts bezoeken voor controle
• Tandpasta met een hoger fluoridegehalte gebruiken op advies van de tandarts
• Zure voeding en dranken beperken, omdat het poreuze glazuur extra gevoelig is voor erosie
• Bij gevoeligheid of pijn direct contact opnemen met de tandarts

Vroege signalering en preventieve zorg zijn de sleutel om de mondgezondheid van kinderen met MIH zo goed mogelijk te beschermen.