Japans medicijn laat tanden hergroeien: eerste klinische proeven op mensen gestart

Tanden laten hergroeien: van sciencefiction naar klinische realiteit

Een doorbraak in de regeneratieve tandheelkunde komt dichterbij. Japanse onderzoekers van Kyoto University Hospital zijn in september 2024 gestart met de eerste klinische proeven op mensen van een medicijn dat verloren tanden kan laten hergroeien. Als de resultaten positief zijn, kan het middel rond 2030 op de markt komen.

Hoe werkt het medicijn?

Het menselijk lichaam beschikt van nature over de aanleg voor een derde set tanden, naast de melktanden en het blijvende gebit. Het eiwit USAG-1 remt de groei van deze extra tandkiemen. Onderzoekers ontwikkelden een monoklonaal antilichaam dat USAG-1 blokkeert. Door dit eiwit uit te schakelen worden de BMP- en Wnt-signaleringsroutes geactiveerd, die essentieel zijn voor de ontwikkeling van nieuwe tanden.

In dierproeven met muizen en fretten bleek één enkele toediening van het antilichaam voldoende om een volledige nieuwe tand te laten groeien. De resultaten werden gepubliceerd en trokken wereldwijd de aandacht van de tandheelkundige gemeenschap.

Wie worden er getest?

De klinische proef richt zich op twee groepen:

• Volwassenen tussen 30 en 64 jaar die minstens één tand missen.
• Kinderen tussen 2 en 7 jaar met anodontie, een aandoening waarbij vier of meer permanente tanden van nature ontbreken.

Vanaf 2025 wordt de groep uitgebreid met kinderen tussen 2 en 6 jaar met aangeboren tandafwezigheid. De proeven in Kyoto lopen naar verwachting door tot en met 2025, waarna de resultaten worden geanalyseerd.

Wat betekent dit voor de tandheelkunde?

Als het medicijn veilig en effectief blijkt, kan het de tandheelkunde ingrijpend veranderen. Op dit moment worden ontbrekende tanden vervangen door implantaten, bruggen of prothesen. Een biologische oplossing waarbij het lichaam zelf een nieuwe tand aanmaakt, zou voor veel patiënten een aantrekkelijk alternatief zijn.

Tegelijkertijd plaatsen experts kanttekeningen. De stap van dierproeven naar succesvolle toepassing bij mensen is groot. Vragen over dosering, mogelijke bijwerkingen en de kwaliteit van de nieuw gegroeide tanden moeten nog worden beantwoord. Ook is het onzeker of het medicijn werkt bij alle vormen van tandverlies, of alleen bij patiënten die nog slapende tandkiemen hebben.

Regeneratieve tandheelkunde groeit

Het Japanse onderzoek staat niet op zichzelf. Wereldwijd lopen meer dan honderd klinische onderzoeken naar het gebruik van mesenchymale stamcellen (MSC's) voor tandweefselregeneratie. Onderzoekers van het King's College London werken aan methoden om complete tanden in het laboratorium te kweken en later te transplanteren.

Voor Nederlandse patiënten blijft het voorlopig toekomstmuziek. Tandartsen adviseren om het huidige gebit zo goed mogelijk te onderhouden met tweemaal daags poetsen, rageren en regelmatige controles. Wie een tand mist, kan bij de tandarts terecht voor de bestaande vervangende oplossingen.

Bronnen:

• DentalInfo - Antilichaam maakt regeneratie van tanden mogelijk
• Wibnet - Medicijn voor hergroei van tanden
• Dental Tribune - Nieuwe tanden laten groeien
• The Optimist - Eerste geneesmiddel om tanden terug te groeien