ZZP-handhaving in de mondzorg 2026: 'halfzachte landing' biedt tandartspraktijken beperkt respijt

ZZP-handhaving 2026: wat verandert er voor tandartspraktijken?

Sinds 1 januari 2026 is het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid officieel beëindigd. Voor tandartspraktijken die met zzp-tandartsen werken, heeft dit directe gevolgen. Toch spreekt de KNMT van een 'halfzachte landing': de Belastingdienst kiest in 2026 voor een risicogerichte aanpak in plaats van grootschalige controles.

Wat betekent de halfzachte landing?

De Belastingdienst maakt onderscheid tussen opzettelijke en onopzettelijke overtredingen. Sinds 1 januari 2026 kan de fiscus zogenoemde vergrijpboetes opleggen aan praktijken die bewust de regels niet volgen bij het inzetten van zzp'ers. Dat zijn boetes voor wie met opzet of grove schuld een onjuiste aangifte doet.

Voor praktijken die te goeder trouw handelen maar nog niet volledig voldoen aan de regels, geldt voorlopig een mildere aanpak. De Belastingdienst legt in 2026 geen verzuimboetes op en voert geen boekenonderzoeken uit tenzij daar tijdens een bedrijfsbezoek aanleiding voor is. In plaats daarvan kiest de fiscus voor voorlichting en bedrijfsbezoeken om werkgevers te wijzen op de regels.

Modelovereenkomsten verlengd

De KNMT-modelovereenkomsten voor zzp-tandartsen zijn geldig tot september 2026. Deze overeenkomsten bieden tandartspraktijken een juridisch kader om te werken met zelfstandige tandartsen. De KNMT adviseert praktijkhouders om de overeenkomsten tijdig te herzien en na te gaan of de feitelijke werkrelatie overeenkomt met wat op papier staat.

Risico's voor de mondzorg

De mondzorg is sterk afhankelijk van zzp-tandartsen. Veel praktijken — met name in regio's met een tandartsentekort — draaien deels op zelfstandigen die invallen of vaste dagen werken. Als de Belastingdienst deze werkrelaties als dienstverband aanmerkt, kan dat leiden tot naheffingen loonbelasting en premies.

De KNMT pleit daarom bij het kabinet voor duidelijke wetgeving die aansluit bij de praktijk van de mondzorg. Samen met andere brancheorganisaties dringt de KNMT aan op risicogerichte handhaving die rekening houdt met sectoren waar zelfstandig werken gebruikelijk en gewenst is.

Wat kunt u als praktijkhouder doen?

De KNMT adviseert praktijkhouders om de arbeidsrelaties met zzp-tandartsen te beoordelen aan de hand van de criteria die de Belastingdienst hanteert: mate van gezag, inbedding in de organisatie en de vraag of de zzp'er ondernemersrisico loopt. Bij twijfel is het raadzaam om juridisch advies in te winnen.

Bron: KNMT - Handhaving op zzp'en in 2026 | KNMT - Modelovereenkomsten