Vlaanderen verhoogt opleidingsquota tandartsen fors: les voor Nederland?

Vlaanderen zet grote stap tegen tandartsentekort

De Vlaamse regering heeft eind februari 2026 besloten de instroom van studenten geneeskunde en tandheelkunde fors te verhogen. Minstens 180 extra studenten mogen volgend academiejaar starten aan de bacheloropleidingen. In totaal kunnen daarmee minstens 2.155 studenten aan deze opleidingen beginnen. Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) noemt het een 'historische verhoging'.

Waarom deze maatregel?

Vlaanderen kampt, net als Nederland, met een groeiend tekort aan tandartsen. Inwoners hebben steeds meer moeite om een tandarts in hun buurt te vinden en wachttijden lopen op. Minister Demir verwijst naar het 'historische tekort aan artsen en tandartsen in Vlaanderen' als reden voor de drastische verhoging.

Bovendien start de Vrije Universiteit Brussel (VUB) met een nieuwe opleiding tandheelkunde. Ook de Universiteit Hasselt krijgt een masteropleiding waarvoor Vlaanderen extra financiele middelen vrijmaakt vanaf academiejaar 2027. Hiermee wordt de opleidingscapaciteit structureel uitgebreid.

Hoe doet Nederland het?

In Nederland is de situatie vergelijkbaar, maar de reactie bescheidener. Het Capaciteitsorgaan adviseert een jaarlijkse instroom van 375 nieuwe tandartsen, maar de werkelijke instroom blijft steken rond de 240. Er komen weliswaar 31 extra opleidingsplaatsen bij in studiejaar 2025-2026 en 2026-2027, maar dat is een fractie van wat nodig is.

Nederland telt slechts drie universiteiten met een opleiding tandheelkunde: ACTA in Amsterdam, het Radboudumc in Nijmegen en het UMCG in Groningen. Een vierde opleiding is vooralsnog niet in beeld, terwijl Vlaanderen er juist een bijopent.

Het verschil in aanpak is opvallend. Waar Vlaanderen kiest voor een forse verhoging in een keer, kiest Nederland voor geleidelijke stappen. Critici waarschuwen dat de Nederlandse aanpak te langzaam is om het groeiende tekort op te vangen.

Grenseffecten

De Vlaamse quotaverhoging kan ook gevolgen hebben voor Nederland. Belgische tandartsen die in Nederland willen werken, moeten hun diploma laten erkennen, maar het proces is relatief eenvoudig binnen de EU. Een groter aanbod van tandartsen in Vlaanderen kan op termijn leiden tot meer Belgische tandartsen die de grens oversteken, vooral in de grensregio's Zeeland, Noord-Brabant en Limburg, waar het tekort het grootst is.

Omgekeerd kiezen nu al Nederlandse studenten voor een tandheel­kunde-opleiding in Belgie vanwege de beperkte capaciteit in eigen land. Met meer opleidingsplaatsen in Vlaanderen wordt deze optie nog aantrekkelijker.

Wat betekent dit voor patienten?

Voor Nederlandse patienten verandert er op korte termijn weinig. Het duurt zes jaar voordat extra studenten als tandarts aan het werk gaan. Toch is de Vlaamse beslissing een signaal: zonder forse investeringen in opleidingscapaciteit lossen tekorten zich niet vanzelf op.

De KNMT dringt er bij de Nederlandse overheid op aan om het advies van het Capaciteitsorgaan op te volgen en structureel meer tandartsen op te leiden. Of Nederland het Vlaamse voorbeeld zal volgen, moet de komende jaren blijken.

Bronnen:

• VRT NWS — Quota voor artsen en tandartsen fors verhoogd
• De Specialist — Vlaanderen kiest voor forse verhoging quota
• KNMT — Werken in de regio: waarom eigenlijk (niet)?
• Rabobank — Mondzorg kampt zeker tot 2030 met tekort aan tandartsen