Tandartsen stellen pensioen uit: geen opvolger te vinden door personeelstekort
Vergrijzing en krapte houden tandartsen langer aan het werk
Tandartsen die willen stoppen met werken, kunnen steeds vaker geen opvolger vinden. Het personeelstekort in de mondzorg dwingt hen om langer door te werken dan gepland. De Nationale Zorggids en de KNMT trekken aan de bel over een probleem dat de komende jaren alleen maar groter wordt.
De cijfers spreken boekdelen
Elk jaar gaan in Nederland ongeveer 300 tandartsen met pensioen. Daar tegenover staan slechts 240 nieuw afgestudeerde tandartsen die de arbeidsmarkt betreden. Dit verschil van 60 tandartsen per jaar stapelt zich op.
Het Capaciteitsorgaan, het onafhankelijke adviesorgaan dat de behoefte aan zorgpersoneel in kaart brengt, adviseert een jaarlijkse instroom van 375 nieuwe tandartsen. De werkelijke instroom blijft daar dus fors bij achter. Naar verwachting gaat tot 2030 ongeveer 20 procent van de huidige tandartsen met pensioen, terwijl de aanwas structureel onvoldoende is om hen te vervangen.
Regionale verschillen
Het probleem treft niet heel Nederland in gelijke mate. Provincies als Drenthe, Limburg en Zeeland worden het hardst geraakt. In deze regio's is het voor vertrekkende tandartsen bijzonder moeilijk om een opvolger te vinden. Jonge tandartsen vestigen zich bij voorkeur in de Randstad, waar de voorzieningen beter zijn en er meer mogelijkheden zijn voor samenwerking in grotere praktijken.
De KNMT riep eerder al op om werken in de regio aantrekkelijker te maken. Toch blijft de trek naar het westen van het land groot, waardoor het gat tussen vraag en aanbod in de periferie verder groeit.
Waarom is er een tekort?
Nederland telt slechts drie universiteiten met een opleiding tandheelkunde: ACTA in Amsterdam, het Radboudumc in Nijmegen en het UMCG in Groningen. Het aantal opleidingsplaatsen is jarenlang lager geweest dan het Capaciteitsorgaan adviseerde.
Recent zijn er stappen gezet om de instroom te verhogen. Er komen 31 extra opleidingsplaatsen bij, waarvan 26 per studiejaar 2025-2026 en 5 per studiejaar 2026-2027. Hoewel dit een stap in de goede richting is, is het onvoldoende om het tekort op korte termijn weg te werken.
Gevolgen voor patienten
Voor patienten betekent het uitgestelde pensioen van tandartsen dat hun vertrouwde tandarts mogelijk langer aanblijft. Maar het heeft ook keerzijden: een oudere beroepsgroep met een hoge werkdruk kan leiden tot langere wachttijden en verminderde beschikbaarheid.
In sommige regio's staan patienten nu al maanden op een wachtlijst voor een nieuwe tandarts. De NZa waarschuwde in haar Stand van de Zorg 2025 dat de toegankelijkheid van mondzorg onder druk staat door vergrijzing en beperkte opleidingscapaciteit.
Mogelijke oplossingen
Naast uitbreiding van het aantal opleidingsplaatsen zien deskundigen heil in taakdelegatie: mondhygienisten nemen steeds vaker taken over van de tandarts. Daarnaast groeit de trend van schaalvergroting, waarbij praktijken samenwerken in teams van drie tot acht behandelstoelen met tandartsen, mondhygienisten, preventieassistenten en een praktijkmanager.
Voor tandartsen die overwegen langer door te werken, biedt de KNMT ondersteuning en advies over hoe zij hun praktijk toekomstbestendig kunnen inrichten.
Bronnen:Advertentie
Advertentie ruimte - Accepteer cookies om advertenties te zien
Bronnen & Referenties
Dit artikel is gebaseerd op onafhankelijk geverifieerde bronnen. Wij accepteren geen betaling voor vermeldingen.