Gebitsbeschermer bij sport: nog altijd draagt minder dan de helft er één

Tandletsel bij sport: een onderschat risico

Sport is gezond, maar voor het gebit kan het risicovol zijn. Bij kinderen en jongvolwassenen is sport verantwoordelijk voor bijna veertig procent van alle tandtraumata. Toch draagt slechts 43 procent van alle sporters consequent een gebitsbeschermer. Tandartsen en sportbonden dringen aan op betere voorlichting.

1.800 hockeyongevallen per jaar

Alleen al op Nederlandse hockeyvelden vinden jaarlijks ongeveer 1.800 ongelukken plaats die schade aan het gebit veroorzaken. Onderzoek onder deelnemers aan het WK hockey in Den Haag liet zien dat dertig procent van de spelers ooit mond- of tandletsel had opgelopen, van wie zeven procent in het afgelopen seizoen. Sinds het seizoen 2015-2016 is een gebitsbeschermer verplicht bij hockey, nadat hockeyer Seve van As in 2013 tien tanden verloor door een klap met een hockeystick. De Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB) voerde de verplichting in op advies van de Taskforce Preventie Tandletsel.

Zonder bitje: 60 keer meer kans op schade

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een sporter zonder gebitsbeschermer 60 keer meer kans heeft op gebitsschade dan een sporter met bescherming. Wie wél een gebitsbeschermer draagt en toch letsel oploopt, heeft bovendien significant minder ernstige verwondingen. Ondanks deze cijfers is het dragen van een bitje buiten hockey nog lang niet standaard. Bij vechtsporten, rugby en American football is het veelal verplicht, maar bij voetbal, handbal en skateboarden ontbreekt een verplichting.

Op maat of uit de winkel?

Er zijn grofweg drie soorten gebitsbeschermers:

• Op maat gemaakt door de tandarts of tandtechnicus. Deze bieden de beste pasvorm en bescherming. De tandarts neemt een afdruk van het gebit en de technicus vervaardigt de beschermer uit hoogwaardig thermoplastisch materiaal.
• Boil-and-bite uit de sportwinkel. Deze worden in heet water zacht gemaakt en vervolgens op het gebit gevormd. De bescherming is redelijk, maar minder goed dan een op-maat-bitje.
• Standaard voorgevormde beschermers. Deze zijn het goedkoopst, maar sluiten het slechtst aan en bieden daardoor de minste bescherming.

Voor kinderen met een beugel bestaan speciale gebitsbeschermers die ruimte laten voor brackets en draden. De orthodontist kan adviseren welk type het beste past.

Kosten en vergoeding

Een op-maat-gebitsbeschermer kost doorgaans tussen de 75 en 200 euro, afhankelijk van het type sport en de complexiteit. Voor kinderen tot 18 jaar wordt mondzorg vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering, inclusief de gebitsbeschermer als de tandarts deze voorschrijft. Volwassenen betalen de beschermer meestal zelf, tenzij een aanvullende verzekering de kosten (deels) dekt.

Tips van de tandarts

• Draag bij elke contactsport een gebitsbeschermer, ook tijdens trainingen.
• Laat de beschermer jaarlijks controleren op slijtage, vooral bij kinderen die nog groeien.
• Spoel het bitje na gebruik met koud water en bewaar het in een ventilerend doosje.
• Neem bij tandletsel de afgebroken stukken mee naar de tandarts; soms kan een tand nog gered worden.

Meer weten over gebitsbescherming of op zoek naar een tandarts bij u in de buurt? Gebruik de zoekfunctie op VindTandarts.nl. Bronnen:

• NTVT - Bitje op maat werkt als bumper
• DentalInfo - De rol van de gebitsbeschermer op het hockeyveld
• Dental Tribune - Hockeybond verplicht gebitsbeschermer
• Ortho Fleur - Gebitsbeschermers en beugels